కూడలి / బ్లాగులు / తెలుగు భాష, సంస్కృతి

మన తెలుగు పదాలు: Naughty - ?

మన తెలుగు పదాలు — Mon, 22 Oct 2012 12:33:00 +0000

ఆంగ్లము --- Naughty తెలుగు ---

మన తెలుగు పదాలు: Ledger - ?

మన తెలుగు పదాలు — Sun, 21 Oct 2012 10:57:00 +0000

ఆంగ్లము --- Ledger తెలుగు ---

తెలుగుపదం Google Group: fashion

మేధ — Tue, 16 Oct 2012 05:56:17 +0000

From:
"Ranganadh Nagubandi" <vasur...@gmail.com>

fashion
ane padam telugulo/ leda women's fashion world telugu lo ela ade
arthanni icche vidhamga chakkani padam teliya cheyagalaru.

కళాగౌతమి-తెలుగు సాహిత్య మాస పత్రిక: కళాగౌతమి – తెలుగు భాషాభివృద్ధి ఈ -పత్రిక సంపుటి – ౩ (3) సంచిక – ౫ (5)

డా. బులుసు వేంకట సత్యనారాయణ మూర్తి — Sun, 14 Oct 2012 05:15:49 +0000

View this document on Scribd

కళాగౌతమి-తెలుగు సాహిత్య మాస పత్రిక: కళాగౌతమి – తెలుగు భాషాభివృద్ధి ఈ -పత్రిక సంపుటి – ౩ (3) సంచిక – ౪ (4)

డా. బులుసు వేంకట సత్యనారాయణ మూర్తి — Sun, 14 Oct 2012 05:08:46 +0000

View this document on Scribd

కళాగౌతమి-తెలుగు సాహిత్య మాస పత్రిక: కళాగౌతమి – తెలుగు భాషాభివృద్ధి ఈ -పత్రిక సంపుటి – ౩ (3) సంచిక – ౩ (3)

డా. బులుసు వేంకట సత్యనారాయణ మూర్తి — Sun, 14 Oct 2012 05:02:24 +0000

View this document on Scribd

కళాగౌతమి-తెలుగు సాహిత్య మాస పత్రిక: కళాగౌతమి – తెలుగు భాషాభివృద్ధి ఈ -పత్రిక సంపుటి – ౩ (3) సంచిక – ౨ (2)

డా. బులుసు వేంకట సత్యనారాయణ మూర్తి — Sun, 14 Oct 2012 04:55:11 +0000

View this document on Scribd

తెలుగుపదం Google Group: పదనిష్పాదన కళ

తాడేపల్లి లలితాబాలసుబ్రహ్మణ్యం — Sun, 14 Oct 2012 03:13:54 +0000

తెలుగుపదాల్ని ఎలా కల్పించాలి ? అనే అంశం మీద సుమారుగా సంపూర్ణమైన
మార్గదర్శకాలతో ’పదనిష్పాదన కళ’ అనే పేరుతో 400 పుటల పుస్తకం వ్రాశాను. ఈ

తెలుగుపదం Google Group: ' పొత్తి పురుపు ' కు అర్థం ఏమిటో ?

narayana sarma — Sat, 13 Oct 2012 09:51:22 +0000

వీరేశలింగంగారి నీతిచంద్రికలో ఎదురైంది ఈ వాక్యం : 'పొత్తిపురుపు తెరగున, ఈ
ఫేరువును దన్నుగట్ట ద్రాళ్ళు తానే తెచ్చుకొన్నది" అని.

తెలుగుపదం Google Group: Re: (తెలుగుపదం) అనమస్తరు

kv ramana — Sat, 13 Oct 2012 03:31:26 +0000

అనమస్తరు - పదాన్ని వాడిన సందర్భం, వాక్యం ఉదాహరిస్తే బాగుణ్ణు. పదపరిచయం
ఉన్నవాళ్ళకు తడుతుంది. తావులబట్టి నుడికారం మారుతుంటుంది. పోలిక

తెలుగు: "గండికోట వైభవం" పుస్తకం అక్టోబరు26 వ తేదీన విడుదల!

తవ్వా ఓబుల్ రెడ్డి — Fri, 21 Sep 2012 16:06:00 +0000

రాష్ట్ర ప్రభుత్వం “గండికోట” వారసత్వ ఉత్సవాలను 2012 అక్టోబరు 26,27,28 తేదీలలో కడప జిల్లాలో నిర్వహిస్తోంది. గండికోట దక్షిణ భారత దేశంలోనే గొప్ప కోటగా పేరు గాంచింది. ఫ్రెంచ్ పర్యాటకుడు టావెర్నియరు గండికోటను సందర్శించి రెండవ హంపీ గా కొనియాడాడు. గండికోట విశేషాలను రంగుల చిత్రాలతో గుదిగుచ్చి ఒక పుస్తకాన్ని ప్రచురిస్తున్నాము. "తెలుగు" సంస్థ ఈ పుస్తక ప్రచురణ బాధ్యతను తీసుకుంది. "గండికోట వైభవం"

తెలుగుతల్లిగుంపు Google Group: తెలుగుసాహిత్యాన్ని భావితరాల కోసం భండారించడం

తాడేపల్లి T. L. Bala Subrahmanyam — Fri, 21 Sep 2012 09:12:42 +0000

క్రీ.శ. 1000 నుంచి 1850 లోపల తెలుగులో చాలా రచనలు వ్రాయబడ్డట్లు కవులిచ్చిన
రిఫరెన్సుల ద్వారా, సాహిత్యచరిత్రల ద్వారా తెలుస్తోంది. కానీ వాటిల్లో 1400

తెలుగుతల్లిగుంపు Google Group: తెలుగు హిందూమతాన్ని భావితరాల కోసం క్రోడీకరించడం

తాడేపల్లి T. L. Bala Subrahmanyam — Fri, 21 Sep 2012 09:10:42 +0000

భారతదేశంలోని ఇతర రాష్ట్రాల కంటే తెలుగుదేశంలో ప్రజలాచరించే హిందూమతమూ,
విశ్వాసాలూ,
ఆచారాలూ, ఆచరణలూ కాస్త తేడాగా ఉంటాయి. వీటిని భావితరాల కోసం

మనోనేత్రం: కారణమాలాలంకారం

Sandeep — Tue, 18 Sep 2012 05:51:00 +0000

వ్యాకరణం -> అలంకారాలు -> అర్థాలంకారాలు -> కారణమాలాలంకారం లక్షణం: (గ్రంథం: సంస్కృతచంద్రాలోకం, రచన: జయదేవ కవి) గుంభః కారణమాలా స్యాద్యథా ప్రాక్ప్రాంత కారణైఃనయేన శ్రీః శ్రియా త్యాగస్త్యాగేన విపులం యశః(గ్రంథం: తెలుగు చంద్రాలోకం, రచన: ఆడిదము సూరకవి)వరుస దప్పని కారణావళులతోడఁగీలు కొల్పినఁ గారణమాలయగునునీతిచే సిరి సిరి చేత దాతృతయునుదాతృతను భూరియశమన్నరీతి శర్వభావం: కారణం కార్యం ఒకదానికొకటిగా

మనోనేత్రం: అలంకారాలు - చంద్రాలోకం

Sandeep — Fri, 07 Sep 2012 07:19:00 +0000

దాదాపు రెండేళ్ళ క్రితం అలంకారాల గురించి వ్రాయడం ఆరంభించాను. అసలు ఈ అలంకారాల గురించి ఎక్కడ చదువుతున్నాను, వీటి చరిత్ర ఏమిటి అనేది కూడా చెప్తే బాగుంటుంది అనిపించింది. ఈ వ్యాసం అందుకే. భారతదేశంలో తరతరాలుగా కవులు అలంకారాలను గుర్తిస్తూ వాటి గురించి దీర్ఘవిశ్లేషణలతో పుస్తకాలు వ్రాస్తూ వచ్చారు. వీరు అలంకారాల గురించి చెప్పే శాస్త్రాన్ని అలంకారశాస్త్రం అన్నారు. మనకు దొరికిన ఆధారాల వరకు, వీరిలో ప్రథముడు

తెలుగు: దేశభాషలందు తెలుగు లెస్స!

తవ్వా ఓబుల్ రెడ్డి — Wed, 29 Aug 2012 17:26:00 +0000

తెలుగువారందరికి తెలుగు భాషాదినోత్సవ శుభాకాంక్షలు!

తెలుగు భాష: ప్రఖ్యాత భాషా శాస్త్రవేత్త ప్రొఫెసర్ బద్రిరాజు కృష్ణమూర్తి కన్నుమూశారు

admin — Sat, 11 Aug 2012 14:31:24 +0000

ప్రఖ్యాత భాషా శాస్త్రవేత్త ప్రొఫెసర్ బద్రిరాజు కృష్ణమూర్తి కన్నుమూశారు. శనివారం తెల్లవారుజామున రెండు గంటలకు అనారోగ్యంతో మెడిసిటీ ఆసుపత్రిలో తుదిశ్వాసవిడిచారు.
ఆయన వయస్సు 84సంవత్సరాలు. బద్రిరాజు సుప్రసిద్ద భాషా శాస్త్రవేత్త. ఆచార్య బద్రిరాజు కృష్ణమూర్తికి భార్య, ముగ్గురు కుమారులు, కుమార్తె ఉన్నారు. హైదరాబాద్ సెంట్రల్ యూనివర్సిటీ వీసీగా పనిచేసిన భద్రిరాజు తెలుగు భాషపై అనేక పరిశోధనలు చేశారు. భాషా శాస్త్రాన్ని సమగ్ర అధ్యయనం చేశారు. ఆయన మృతి పట్ల పలువురు సంతాపం వ్యక్త పరిచారు. గత కొంత కాలంగా అనారోగ్యంతో బాధపడుతున్న భద్రిరాజు మెడిసిటీ ఆస్పత్రిలో చికిత్స పొందుతూ ఈ తెల్లవారుజామున తుది శ్వాస విడిచారు.
బద్రిరాజు కృష్ణమూర్తి ప్రకాశం జిల్లా ఒంగోలుపట్టణానికి చెందిన వారు. ఆయన స్వస్థలం కూడా ఒంగోలు. ఆయన 28పుస్తకాలు రచించారు.
మూడు విశ్వవిద్యాలయాలనుంచి డాక్టరేట్ లభించించింది. ఆయన ఒంగోలు లో సాధారణ కుటుంబం లో 1928 జూన్ 19 తేదీన జన్మించారు. . భాషాభిమానులలో డాక్టర్‌ బద్రిరాజు కృష్ణమూర్తి ప్రముఖుడు. ఆయన కృషిలో భాగంగానే తెలుగుభాషకు ప్రాచీన హోదా లభించింది.

తెలుగు: కళాస్రష్టలు కొండపల్లి శేషగిరి రావు, వెంపటి చినసత్యం లకు నివాళి

తవ్వా ఓబుల్ రెడ్డి — Tue, 31 Jul 2012 16:35:00 +0000

తెలుగు కళామతల్లి నాల్గురోజుల వ్యవధిలో ఇద్దరు ఉత్తమ పుత్రులను కోల్పోయి విషణ్ణవదన అయింది. ఒక జాతి సాంస్కృతిక వారసత్వానికి, ఔన్నత్యానికి నిలువుటద్దం దాని కళా సంపద, ప్రాభ వం. శిల్పసంపదతో పాటు చిత్రలేఖనం, నాట్యం పరంపరాగత కళలేగాక కళోపాసకుల సృజనశీలతతో కొత్త పుంతలు తొక్కుతుం టాయి. ఆధునికతను, సమకాలీనతను సంతరించుకుంటూ వుం టాయి. సాంప్రదాయకతను స్వీకరిస్తూనే ఆధునికరీతుల రంగులద్ది వర్తమానంలో జీవిస్తూ

తెలుగు భాష: తెలుగులో పి.డి.యఫ్‌. ఫైలు యూనీకోడ్‌లో మార్చగలిగే స్థాయి రావాలి!

admin — Tue, 10 Jul 2012 15:53:01 +0000

తెలుగు భాషలో మంచి సాంకేతిక పరికరాలు వచ్చాయి. కొన్ని సమస్యలు తీరాయి. ఇంకా కొన్ని సమస్యలు తీరాలి. తెలుగులో ఇంకా సాఫ్ట్‌వేర్‌ అభివృద్ధి కావాలి. వెన్న నాగార్జున గారు రూపొందించిన పద్మ ఫాంటు మార్పిడి యంత్రం మన భారతీయ భాషలకు ఎనలేని మేలు చేకూర్చింది. నాగార్జున వెన్న , కొలిచాల సురేశ్ లాంటివారు uni.medhas.org ,http://eemaata.com/font2unicode/index.php5 లతో తెలుగుకు అద్భుతమైన సేవ చేశారు.వెన్న నాగార్జున గారు (vnagarjuna@gmail.com) యూనికోడేతర ఫాంట్లన్నిటినీ యూనీకోడ్‌కి మార్చేలాగా పద్మ ఫాంటు మారక ఉపకరణం తయారుచేశారు. పద్మ అన్ని భారతీయ భాషల్లోనూ కలిపి దాదాపు 80 ఫాంట్లను యూనీకోడ్‌కి మార్చగల సామర్ధ్యానికి ఎదిగింది.http://padma.mozdev.org/. కొన్ని అను ఫాంట్ల సమస్య కొలిచాల సురేశ్‌ (suresh.kolichala@gmail.com) గారివల్ల తీరింది. పలానా పలానా సమస్యలను పరిష్కరించండి అంటూ సాంకేతిక నిపుణుల్ని అడిగేవాడిని. 2009లో అను నుండి యూనికోడ్‌ లోకి మార్చే ఒక మారకానికి anurahamthulla version అని నా పేరు కూడా పెట్టారు.ఫాంట్లపై పేటెంట్‌ రైట్లు గల వ్యాపార సంస్థల వారు ఆయా ఫాంట్లను అందరినీ ఉచితంగా వాడుకోనిస్తే, యూనికోడ్‌ లోకి మార్చనిస్తే తెలుగు భాషకు సేవ చేసినవారవుతారు.అనువాద ఉపకరణాలు, నిఘంటువులు, లెక్కకు మిక్కిలిగా రావాలి. ఆన్‌లైన్‌ లోనూ ఆఫ్‌లైన్‌ లోనూ వాటిని విరివిగా లెక్సికన్లు వాడుకునే సౌలభ్యాలు కలగాలి.అందరం యూనీకోడ్‌ లోకి మారుదాం. రకరకాల కీబోర్డులు, ఫాంట్లతో తెలుగు భాషలో కుస్తీపడుతున్నాము. ఈ అవస్థ మనకు తీరాలంటే మనమంతా యూనీకోడ్‌లో మాత్రమే మన పుస్తకాలను ప్రచురించమని కోరాలి. అలా చేస్తే ప్రపంచంలో తెలుగువాళ్ళు ఎక్కడినుండైనా తెలుగు పుస్తకాలను, వ్యాసాలను కంప్యూటర్‌, ఇంటర్నెట్‌ లలో సులభంగా చదవగలుగుతారు. వ్రాయగలుగుతారు. విషయాలను వెతుక్కో గలుగుతారు.తెలుగు ఫాంట్లను తయారు చేసిన కొన్ని వ్యాపార సంస్థలు ఆయా ఫాంట్ల మీద గుత్తాధిపత్యాన్ని ఇంకా వదులుకోలేదు. ఈ పరిస్థితుల్లో ముందు ఇలాంటి ప్రాచుర్యం పొందిన ఫాంట్లన్నిటినీ జాతీయం చేసేందుకు, వాటిని యూనీకోడ్‌లోకి మార్చేందుకు, అనువాద సాఫ్ట్‌వేర్‌లు తయారు చేసేందుకు ఖర్చుపెట్టాలి. తమిళనాడు తరహాలో మంచి సాంకేతిక తెలుగు యంత్రాలను కనిపెట్టినవారికి బహుమతులు కూడా ఇవ్వవచ్చు. తెలుగు మీడియంలో కంప్యూటర్‌ చదువులు కూడా రావాలి. అలా చదివిన డిగ్రీ విద్యార్థులకు పోటీ పరీక్షల్లో ప్రోత్సాహకాలు ప్రకటిస్తే తెలుగు చాలాకాలం బ్రతుకుతుంది.యంత్రానువాదాలకూ, లిప్యంతరీకరణకూ, విషయాలకు ఆకారాది సూచికలను తయారు చేయటానికీ, వెతకటానికి అనుకూలంగా తెలుగులో కంప్యూటర్‌ వాడకం పెరగాలి.సజీవ వాహిని నిర్వాహకులు తెలుగు భాషలో గొప్ప సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని వినియోగించి పరిశుద్ధ గ్రంథాన్ని ఎవరికి వారే వెతుక్కునేలా మంచి వెబ్‌సైట్‌ రూపొందించారు. అయితే ఆన్‌లైన్‌ లో మాత్రమే లభిస్తున్న ఈ సౌకర్యాన్ని ఆఫ్‌ లైన్‌లో కూడా అందజేస్తే ఇంటర్‌నెట్‌ లేని వారికి కూడా సౌకర్యంగా ఉంటుంది. తెలుగు భగవద్గీతకు గానీ, తెలుగు కేతలిక్‌ బైబిల్‌కు గానీ, తెలుగు ఖురాన్‌కు గానీ ఇప్పటి వరకు ఇలాంటి సదుపాయం లేదు.http://sajeevavahini.com/telugubible అందరూ చూడదగినది. ఇలాంటి సాఫ్ట్‌వేర్‌ మిగతా మత గ్రంథాలకు మన తెలుగు పుస్తకాలకు కూడా లభించేలా కృషి చేస్తే విషయాల పరిశీలన సులభం అవుతుంది. తెలుగు భాష శక్తివంతం కావాలంటే తెలుగులో వెలువడిన అనేక ముఖ్య గ్రంథాలకు ఇలాంటి సాఫ్ట్‌వేర్‌ ఎంతో అవసరం.తెలుగు గ్రంథాలు యూనీకోడ్‌లో ఉంటేనే ఇప్పుడున్న సాఫ్ట్‌వేర్‌ ఆయా విషయాలను వెతుక్కోటానికి పనికొస్తుంది. కాలంతో పాటు మనం కూడా మారాలి. తెలుగులో తయారైన పి.డి.యఫ్‌. ఫైలును కూడా నేరుగా యూనీకోడ్‌లోకి మార్చగలిగే స్థాయి రావాలి. డి.టి.పీ చేస్తున్న ప్రింటర్లందరూ క్రమేణా యూనీకోడ్‌లోకి మారాలి. ఎవరి స్థాయిలో వాళ్ళు సహాయపడి తెలుగును బ్రతికించాలి.

- N.Rahamtullah.,

తెలుగు భాష: ముసలితనం

admin — Thu, 07 Jun 2012 07:55:50 +0000

డా. కొడవటిగంటి రోహిణీప్రసాద్‌

గౌతమ బుద్ధుడుగా పేరుపొందని పిన్నవయసులో సిద్ధార్థుడు మొదటిసారిగా రోగగ్రస్తులనూ, ముసలివారినీ, శవాన్నీ చూసి చలించిపోయాడని అంటారు. ప్రతి ప్రాణికీ తప్పనిసరిగా వచ్చే ముసలితనం ఎవరికీ నచ్చని ఒక సహజ పరిణామం. చివరి ఘట్టమైన మృత్యువుకు మునుపటి దశ కాబట్టి అదంటే మనకు కాస్త భయం కూడా. మనకు పూర్తిగా అర్థం కానటువంటి తక్కిన విషయాలలాగే ముసలితనం అనేది కూడా ఎన్నో అపోహలకు గురి అవుతూ ఉంటుంది. దీన్ని గురించిన ఆధునిక పరిశోధనలు ఎటువంటివో తెలుసుకోవడం ఆసక్తికరంగా అనిపిస్తుంది.

మనం మనచుట్టూ ఉన్న ప్రపంచాన్ని రెండు రకాలుగా అర్థంచేసుకోవచ్చు. మొదటిది హేతువాద, భౌతికవాద పద్ధతి. రెండో పద్ధతిలో వేదాంత ధోరణీ, ఆధ్యాత్మిక వైఖరీ, మిథ్యావాదమూ మొదలైనవి ఎన్నయినా కలిసిపోయి ఉంటాయి. ఇక ఆ అయోమయంలో కళ్ళకు కనిపించే చరాచర ప్రపంచం గురించి ఎలాగయినా ఊహించుకోవచ్చు. ఈ ఊహలు నేలవిడిచిన సాములాగా ఉండకుండా, మనకు తెలిసినంతవరకూ ప్రకృతిని విజ్ఞానపరంగా అర్థం చేసుకోగలిగితే మనం కాస్త ప్రగతిని సాధించినట్టే. ఎందుకంటే ఎవరెన్ని చెప్పినా మానవసమాజం సాధించిన ప్రగతి ముఖ్యంగా విజ్ఞాన సముపార్జన మీద ఆధారపడినదే. ఈ అవగాహనలో ముసలితనాన్ని గురించిన భావనలు కూడా ఒక భాగమే.

మనుషులకి అన్నిటికన్నా ముఖ్యమైన విషయం తమ ఉనికి. వీలున్నన్నాళ్ళు మంచి ఆరోగ్యంతో బతకడమే మనకు ప్రధానమైన విషయం. అందుకనే ఈనాటికీ ఎవరినైనా కలుసుకోగానే మొదట అప్రయత్నంగా “బాగున్నారా?” అని ఆడుగుతాం. కాని ఆరోగ్యాన్ని ఎంతగా కాపాడుకున్నా ముసలితనం మాత్రం రాకమానదు. ప్రకృతిలోని ప్రాణులన్నిటికీ వర్తించే ముసలితనం, చావు వగైరాల గురించి మనిషికి అనాదిగా తెలుసు. ఈ పరిణామదశలను అర్థం చేసుకోవడం మనిషికి సమాజ జీవితంలో సాధ్యమైంది. 50 వేల ఏళ్ళ క్రితమే నియాండర్తాల్ జాతి మానవులు శవాలను ఖననం చెయ్యడం మొదలుపెట్టారు. పుట్టుకనుంచి గిట్టేదాకా ఏమవుతుందో ఆదిమానవులు అనుభవం ద్వారా తెలుసుకునే ప్రయత్నాలు చేశారు.

పుట్టినప్పుడు నిస్సహాయంగా ఉన్నప్పటికీ పసిపిల్లలు పెద్దయాక యుక్తవయస్సుకు చేరుకుంటారు. యవ్వనంలో శక్తినీ, బలాన్నీ, సంతానోత్పత్తికి సామర్య్థాన్నీ పొందుతారు. ఆ తరవాత అనుభవం, తెలివితేటలూ పెరుగుతాయి కాని శరీరం సడలిపోతుంది. నాగరికత మొదలైనప్పటినుంచీ మనవాళ్ళు నిత్యయవ్వనులుగా ఉంటే బాగుండునని కలలు కంటూనే ఉన్నారు. మన పురాణాల్లోని దేవతలు అమరులే కాదు. వారికి ఎప్పుడూ ముప్ఫై ఏళ్ళే! ముసలితనంతో అమరులైతే మాత్రం లాభమేముంది? అందుకే మన దీవెనల్లో కూడా ఆయురారోగ్యాలు కలిసే ఉంటాయి.

శరీరంలో కలిగే రోగాలనూ, రొష్టులనూ పరిశీలించి తగిన చికిత్స చెయ్యడం ఏనాడో మొదలయింది. వీటిలో కొన్నయినా వార్థక్యాన్ని వాయిదా వేసే ప్రయత్నాల వంటివి. చరకుడూ, శుశ్రుతుడూ, బుద్ధుడి కాలంనాటి జీవకుడూ పేరుపొందారు. వీరంతా తమ కాలానికి సంబంధించినంత వరకూ “ఆధునిక” విజ్ఞానం సాధించినవారే. అందువల్ల మన దేశంలో మొదటినుంచీ వేదాంత ధోరణి మాత్రమే ఉండేదని వాదించేవారికి ఏమీ తెలియదనుకోవాలి. ఎందుకంటే భౌతికవాద, హేతువాద దృష్టి లేకుండా ఇటువంటి పరిశోధనలు చెయ్యడం ఎవరికీ సాధ్యం కాదు. తరవాతి కాలంలో సూక్ష్మస్థాయిలో బాక్టీరియావంటి వాటివల్ల కలిగే పరిణామాలను అర్థం చేసుకోవడంలో వైద్య, శరీరశాస్త్రాలు ముఖ్యంగా పశ్చిమదేశాల్లో చాలా ప్రగతిని సాధించాయి.

మనిషి సగటు ఆయుష్షు కాలంతో బాటుగా పెరుగుతోంది. నియాండర్తాల్ దశలో 20 ఏళ్ళు బతికిన మానవులు ప్రాచీన గ్రీస్ నాగరికత నాటికి 28 ఏళ్ళూ, మధ్యయుగపు యూరప్ లో 33 ఏళ్ళూ బతికారు. 19వ శతాబ్దం అంతానికి 37కు మించని సగటు వయసు చికిత్సా పద్ధతుల్లోని అభివృద్ధి కారణంగా ఈ రోజుల్లో దాదాపుగా 70కి పెరిగింది. దీనివల్ల సమాజంలోనూ, జీవితం పట్ల మనుషుల దృక్పథంలోనూ కూడా ఎన్నో మార్పులు కలిగాయి. సగటు వయసునూ, జీవన ప్రమాణాలనూ కూడా మెరుగుపరిచే ప్రయత్నాలు మొదలయాయి. మరొకవంక ముసలితనానికి శాస్త్రీయ కారణా లెటువంటివో కూడా అవగాహనకు వస్తున్నాయి…

తెలుగు భాష: నెలల పేర్లు – వ్యాసావళి

admin — Sat, 02 Jun 2012 07:31:23 +0000

డా. కొడవటిగంటి రోహిణీప్రసాద్‌

స్కూళ్ళు తెరిచేదెప్పుడో, పరీక్షల కెన్నాళ్ళున్నాయో, వేసవి సెలవలు ఎప్పుడొస్తాయో అన్నీ తెలుసుకోవడానికి మనం నెలలు లెక్క పెడుతూ ఉంటాం. భూమి సూర్యుడి చుట్టూ ఒకసారి తిరిగి రావడానికి ఏడాది అవుతుంది. ఒక ఏడాది అంటే 365 రోజులనుకుంటాం కాని ఖచ్చితంగా చెప్పాలంటే అది 365 రోజుల, 5 గంటల, 48 నిమిషాల, నలభై అయిదున్నర సెకండ్ల వ్యవధి. సంవత్సరానికి పన్నెండు నెలలనీ, వాటికి ఇంగ్లీషులో జనవరి, ఫిబ్రవరి వగైరా పేర్లుంటాయనీ మీకు తెలిసినదే. ఇవి కాక మనవాళ్ళు ఉగాది నుంచీ చైత్రం, వైశాఖం మొదలైన పేర్లతో 12 నెలలు లెక్క పెడుతూ ఉంటారు. టైము ఆగకుండా నడుస్తూనే ఉంటుంది కాని మన వీలును బట్టి దాన్ని నిమిషాలూ, గంటలూ, రోజులూ, నెలలూ, సంవత్సరాలుగా లెక్కపెట్టుకుంటాం. అసలీ నెలల పద్ధతి ఎప్పుడు, ఎలా మొదలైంది?

లక్షల సంవత్సరాల నుంచీ మనుషులు ఆకాశంలో సూర్యుణ్ణీ, చంద్రుణ్ణీ, నక్షత్రాలనూ గమనిస్తూనే ఉన్నారు. చంద్రబింబం నెలకొకసారి అమావాస్య రోజున కనబడకుండా పోతుందనీ ఆ తరవాత క్రమంగా పెద్దదై పౌర్ణమి నాటికల్లా పూర్తిగా కనిపిస్తుందనీ వారు తెలుసుకున్నారు. చంద్రుడి కళలను బట్టి లెక్క పెట్టేవే నెలలు. అందుకే చందమామను నెలవంక అని కూడా అంటారు. మొదట్లో ఈ పద్ధతిలోనే లెక్క పెట్టేవారు. ఎటొచ్చీ కేవలం చంద్రుడిని బట్టి పన్నెండు నెలలు లెక్క కడితే ఏడాదికి 354 రోజుల పదకొండుంబాతిక రోజులే వస్తాయి. ప్రకృతిలో రుతువుల్లోని మార్పులన్నీ సూర్యుడి గమనాన్ని బట్టే కలుగుతాయి కనక చంద్రుడి ఆధారంగా నెలలను లెక్కపెట్టే పద్ధతి సరిగ్గా అనిపించలేదు. ఆధునిక పద్ధతిలో నెలలను ఆ రకంగా లెక్కించరు. 28 నుంచి 31 రోజుల దాకా నెలల వ్యవధి రకరకాలుగా ఏర్పాటయి ఉంటుంది.

పురాతన కాలంలో ఇప్పటి ఇరాక్‌ ప్రాంతంలో విలసిల్లిన సుమేరియన్‌ నాగరికతలో ఏడాదికి 12 నెలలనీ, నెలకు 30 రోజులనీ లెక్కించేవారు. ప్రాచీన ఈజిప్ట్‌లోనూ అదే పద్ధతి ఉండేది కాని చివరలో అదనంగా 5 రోజులు చేరుస్తూ ఉండేవారు. క్రీ.పూ.238లో నాలుగేళ్ళ కొకసారి ఒక రోజును చేర్చుకోవాలనే పద్ధతిని వారు ప్రవేశపెట్టారు. లీప్‌ సంవత్సరంగా ఇప్పటికీ అది అమలులో ఉంది. క్రీ.పూ. ఏడో శతాబ్దం దాకా రోమన్‌ కేలండర్‌ పద్ధతిలో ఏడాది మార్చ్‌లో మొదలై పది నెలలపాటే కొనసాగేది. ఆ తరవాత జనవరి, ఫిబ్రవరి నెలలను చేర్చుకున్నారు. అయినప్పటికీ కొన్ని నెలలకు 29, కొన్నిటికి 30 చొప్పున రోజులుండేవి కనక అంతా తికమకగా తయారయింది. క్రీస్తు పుట్టుకకు 45 ఏళ్ళ క్రితం జూలియస్‌ సీజర్‌ అనే రోమన్‌ నేత ఈ వ్యవహారాన్ని సరిదిద్ది, ఇప్పుడు మనం పాటిస్తున్న పద్ధతిని ప్రవేశపెట్టాడు. తాను పుట్టిన తేదీని బట్టి ఆనాడు క్వింటిలిస్‌ అనే పేరున్న నెలకు తన పేరు పెట్టి జూలైగా మార్చాడు. అతని తరవాత అధికారం చేపట్టిన ఆగస్టస్‌ సీజర్‌ ఆ తరవాతి నెలను ఆగస్ట్‌గా మార్చాడు. ఈ జూలియన్‌ కేలండర్‌ లెక్కకూ, సూర్యుడి గమనానికీ 11 నిమిషాల పైగా తేడా ఉండేది. ఇది శతాబ్దాల పాటు పెరిగి కొంత గందరగోళం కలిగించింది.

పదహారో శతాబ్దంలో గ్రిగొరీ అనే రోమన్‌ మతాధికారి పోప్‌గా వ్యవహరిస్తున్నప్పుడు 1600 సంవత్సరాన్ని లీప్‌ సంవత్సరంగా నిర్ణయించాడు. ఈ గ్రిగోరియన్‌ పద్ధతిని అన్ని దేశాలూ అనుసరించడంతో ఇప్పటికీ అదే కొనసాగుతోంది. ఇందులో సంవత్సరాలన్నిటినీ ఏసు క్రీస్తు పుట్టిన సంవత్సరం నుంచీ లెక్కిస్తారు. దీనికి భిన్నంగా యూదు మతస్థులు గత 1200 ఏళ్ళుగా హీబ్రూ కేలండర్‌ను అనుసరిస్తున్నారు. వారి లెక్కన సృష్టి అనేది క్రీ.పూ.3761లో మొదలైంది. ఇస్లామ్‌ మతంలో క్రీ.శ.622 నుంచీ లెక్కిస్తారు. హిందూ పద్ధతిలో ప్రస్తుతం శాలివాహన శక సంవత్సరం 1928 నడుస్తోంది. ఇదే విక్రమ సంవత్సరం 2062 అవుతుంది.

జనవరి అనే నెల జానస్‌ అనే రోమన్‌ దేవత పేరున ప్రారంభమైంది. అలాగే ఫిబ్రవరి అనేది ఫెబ్రువా అనే రోమన్‌ దేవత వల్ల వచ్చింది. ఇందులో మొదట 29 రోజులుండేవి కాని ఇందులోంచి ఒకటి తగ్గించి ఆగస్ట్‌లో చేర్చారు. మార్చ్‌ అనేది యుద్ధాలకు అధిదేవత అయిన కుజుడి పేరుతో (మార్స్‌) ఏర్పడింది. ఏప్రిలిస్‌ అనే మాట నుంచి ఏప్రిల్‌ నెల పేరు వచ్చింది. ఇది (అపెరీరె) ప్రారంభాన్ని సూచిస్తుందని అంటారు. మేయెస్తా అనే రోమన్‌ దేవత వల్ల మే నెల పేరు వచ్చి ఉండవచ్చు. జూన్‌ అనే పేరుకు రోమన్‌ దేవత జూనో కారణమనీ, జూనియస్‌ అనే తెగ కారణమనీ రకరకాల ప్రతిపాదనలున్నాయి. పైన చెప్పినట్టుగా జూలై, ఆగస్ట్‌ నెలలకు రోమన్‌ చక్రవర్తుల పేర్లు ఆధారం. మొదట్లో సెప్టెంబర్‌ ఏడో నెలగా ఉండేది. సంస్కృతానికీ, లాటిన్‌ భాషకూ పోలికలున్నాయి. సంస్కృతంలో ఏడు, ఎనిమిది వగైరా సంఖ్యలను సప్తమ, అష్టమ, నవమ, దశమ అంటారు కనక ఈ శబ్దాలను పోలిన పేర్లుగా సెప్టెంబర్‌, అక్టోబర్‌, నవంబర్‌, డిసెంబర్‌ కనబడతాయి. మొత్తం మీద సూర్య చంద్రుల కదలికలోని తేడాలవల్ల నెలలన్నీ తలొక రకంగా రూపొందాయి. ఇది కాక నాలుగేళ్ళకొకసారి ఏడాదికి ఒక రోజు కలుపుకుంటూ ఉంటాం.

ఇంగ్లీషు నెలల పేర్లతో బాటు మనవాళ్ళు పెట్టుకున్న పేర్లు కూడా మనం మరచిపోకూడదు.

వాటిని మరొక్కసారి గుర్తు చేసుకుందాం

చైత్రం,

వైశాఖం,

జ్యేష్ఠం,

ఆషాఢం,

శ్రావణం,

భాద్రపదం,

ఆశ్వయుజం,

కార్తీకం,

మార్గశిరం,

పుష్యం,

మాఘం,

ఫాల్గుణం.

మీ స్నేహితులకు కూడా ఇవి నేర్పించండి.

Source:Maganti

తెలుగుతల్లిగుంపు Google Group: తెలుగులో తొలి ఆధ్యాత్మిక జాలపత్రిక - పుష్కరిణి

తాడేపల్లి T. L. Bala Subrahmanyam — Thu, 26 Apr 2012 12:50:43 +0000

[link]

e-తెలుగు: వెబ్ డెవలపర్లకు e-తెలుగు అవగాహనా సదస్సు (హైదరాబాద్, ఏప్రిల్ 15)

వీవెన్ — Mon, 09 Apr 2012 17:46:28 +0000

తెలుగు వెబ్‌సైట్ల నిర్మాణంలో సాంకేతికాంశాల గురించి

వెబ్ డెవలపర్లకు అవగాహనా సదస్సు

సమయం
ఆదివారం, ఏప్రిల్ 15, 2012 — ఉదయం 10 గంటల నుండి
మధ్యాహ్నం 12 గంటల వరకు

వేదిక
హనీపాట్ ఐటీ కన్సల్టింగ్ ప్రై. లి.
6-2-46, అడ్వొకేట్స్ కాలనీ,
ఏసీ గార్డ్స్, లకడీ-కా-పూల్,
హైదరాబాద్ - 500 004.
(గూగుల్ పటం)

సంప్రదింపులు:
93965 33666, support @ etelugu [dot] org

పూర్తిగా చదవండి

తెలుగుతల్లిగుంపు Google Group: me

Arka Somayaji — Mon, 16 Jan 2012 04:02:50 +0000

ఈ రోజున నా బ్లాగులో కొత్త పోష్టు "పుష్ప విలాసం "దర్శిం చ కోరతాను
[link]

e-తెలుగు: 26వ పుస్తక ప్రదర్శన లో రెండొవ రోజు విషయాలు

చక్రవర్తి — Fri, 16 Dec 2011 18:15:22 +0000

26వ హైదరాబాద్ పుస్తక ప్రదర్శనలో రెండొవ రోజు విషయాలు వ్రాసే అవకాశం నాకు రావడం చాలా అనందానిస్తోంది. ఈ రోజు శుక్రవారం అయినందున ప్రదర్శనకు విచ్చేసిన అతిధుల సంఖ్య చాలా తక్కువగా ఉండటం వల్ల e-తెలుగు స్టాల్ నందు కళ కొంచం తగ్గినట్లు కనబడ్డా, అది మన ఒక్క స్టాల్ వరకూ మాత్రమే పరిమితం కాకుండా అన్ని స్టాళ్లు బోసి పోయినాయి.

పూర్తిగా చదవండి

e-తెలుగు: 26వ హైదరాబాద్ పుస్తక ప్రదర్శనలో తొలి రోజు...

gsrinivasakumar — Thu, 15 Dec 2011 17:43:08 +0000

ఆనందంగా ఉత్సాహంగా గడిచింది. e-తెలుగు అధ్యక్షుడు వీవెన్, కార్యదర్శి కశ్యప్, కినిగె చావా కిరణ్, అట్లురి అనిల్, రెహ్మానుద్దీన్, ప్రవీణ్, రవితేజ, శ్రీనివాసకుమార్ తదితరుల కలయికతో మన e-తెలుగు స్టాల్ (2వది) కళకళలాడింది. కబుర్లు.. చెప్పుకుంటూ అలమరలు, కుర్చీలు, బల్ల సర్దుకోవడం, అంతర్జాలంలో ఉచితంగా అందుబాటులో ఉన్న తెలుగు వనరుల గురించి తెలిపే కరపత్రాలు సిద్ధం చేయడం, పంపిణీ చేయడం, అధ్యక్ష, కార్యదర్శుల అంకోపరుల (Laptop) ద్వారా సందర్శకులకు కంప్యూటర్లు, అంతర్జాలంలో తెలుగు వాడకం గురించి తెలియజేయడం తదితర కార్యకలాపాలతో తొలిరోజు కార్యక్రమం ఉల్లాసంగా గడిచింది.

పూర్తిగా చదవండి

e-తెలుగు: తెలుగు బ్లాగుల దినోత్సవం 2011 (డిసెంబర్ రెండవ ఆదివారం)

వీవెన్ — Sun, 04 Dec 2011 09:57:37 +0000

e-తెలుగు సభ్యులకు ఔత్సాహికులకు, తెలుగు బ్లాగర్లకు, తెలుగు భాషాభిమానులకూ… తెలుగు బ్లాగుల దినోత్సవ శుభాకాంక్షలు!

ఈ నెల రెండవ ఆదివారం అనగా (డిసెంబర్ 11న) తెలుగు బ్లాగుల దినోత్సవం సందర్భంగా తెలుగు బ్లాగర్ల సమావేశం మరియు తేనీటి విందుని e-తెలుగు ఏర్పాటు చేసింది. తెలుగు బ్లాగర్లందరూ దీనిలో పాల్గొని విజయవంతం చేయమని ప్రార్థన. వివరాలు:

పూర్తిగా చదవండి

చదువరి: గూగులుకు తెలుగు నేర్పాలి మనం!

తుమ్మల శిరీష్ కుమార్ — Fri, 11 Nov 2011 06:53:00 +0000

తెలుగులో పదాలను వాక్యంలో ఇమిడ్చేటపుడు అవి రూపం కోల్పోతూ ఉంటాయి. సంధి జరిగి, సమాసం ఏర్పడినపుడు, బహువచనాలైనపుడు, విభక్తులు చేరినపుడు, .. ఇలా అనేక రకాలుగా పదాల రూపు మారుతూంటుంది. క్రియా రూపాలను బట్టి మారడం సరేసరి! ఇంగ్లీషులోనూ మారతాయిగానీ, తెలుగులో మారినంత ఎక్కువగా ఆ భాషలో జరగదు. పైగా ఇంగ్లీషులో జరిగే మార్పులు కొన్ని ఖచ్చితమైన నియమాలకు లోబడి జరుగుతాయి. ఆ నియమాలు కూడా తక్కువే. తెలుగులోనూ

చదువరి: తెలుగులో తేదీని ఎలా రాయాలి? (Date format in Telugu)

తుమ్మల శిరీష్ కుమార్ — Wed, 31 Aug 2011 05:19:00 +0000

తెలుగులో తేదీ ఆకృతి - తేదీ ఫార్మాట్ (Date format) - ఎలా ఉండాలి? ’ఎలా ఏముంది.. 08/31/11 అని ,అంతేగా’ అంటారు నేటి ఐటీ ఘనపాఠీలు. నాకు తెలిసిన ఐటీ కుర్రాడొకడు కిస్మీసు సెలవలకి అమెరికా నుంచి వాళ్ళూరు వచ్చాడు. వాళ్ళ తాతకు ఏదో కాగితం రాసిపెడుతూ తేదీని 12/13/06 అని రాసాడంట. అదిచూసి, ఆ పెద్దాయన, ’సదవేత్తే ఉండమతి పోయిందిరా నీకు’ అని అన్నాడంట. తేదీని తిరగరాసి, ’ఎమెరికన్స్ డేట్ ని అట్లాగే రాస్తారు తాతా’,

అన్వీక్షణం » భాష, ఛందస్సు, వ్యాకరణం: తెలుగులో పదాలు – కొన్ని ఆసక్తికరమైన అర్ధవివరణలు (4)

venkat.b.rao — Sat, 09 Jul 2011 22:23:57 +0000

పలుకుబడి అంటే పలికే తీరు. ఇందులో ‘బడి’ అనేది ప్రత్యయం. ఇలాంటిదే ‘రాబడి’, వచ్చే తీరు అని అర్ధం. కానీ జన వ్యవహారంలో ‘రాబడి’ అంటేనే ‘ఆదాయం’ అన్న అర్ధం స్థిరపడిపోయింది. ‘ఈ వ్యాపారంలో రాబడి బాగా ఉంటుందా?’ అంటే ఆదాయం వచ్చే తీరు బాగానే ఉంటుందా అని అర్ధం.

‘అరికం’ ఒక ప్రత్యయం. లక్షణాన్ని తెలుపుతుంది. పేదరికం, పెద్దరికం, చుట్టరికం, ఇల్లరికం, రాచరికం ఇత్యాదిగ. ‘అరి’ అనేది అచ్చ తెలుగు పదం. లక్షణాన్ని తెలుపుతుంది. నేర్పరి, పొడగరి, సిగ్గరి ఇత్యాదిగా. దీనికి పొడిగింపే ‘అరికం’.

‘అమ్మా! మాదా కబళం తల్లీ!’ ఇందులో మాదా కబళం అనే మాట ‘మాధవ కబళం’. కృష్ణార్పణం తో సరిసమానమైనదిగా భావించబడాలని అర్ధం.

చదువులు, మాటలు కట్టిపెట్టి అంటే ఇక ‘చదివేది లేదా మాట్లాడుకునేదీ ప్రస్తుతానికి ఆపి’ అనే అర్ధంలో ఇప్పుడుంది. ఇందులో ‘కట్టిపెట్టడం’ అనే మాట చరిత్ర చాలా వెనకకు పోతుంది. అంటే, పుస్తకాలు తాళపత్ర గ్రంథాల రూపంలో ఉండిన కాలందాకా నన్నమాట. తాళపత్ర గ్రంథాన్ని కట్టిపెట్టాలిసిందేగాని పుస్తకం మూసినంత సుళువుగా మూయలేంగదా. మాట మాత్రం వాడుకలో అలా నిలిచిపోయింది.

‘అభ్యంతరం’ అనే మాటకు ‘ఇంటి లోపలి గది’ అని అర్ధం. ‘అభ్యంతరం లేదు’ అనే మాటకు ‘అడ్డుచెప్పటానికి ఏమీ లేదు’ అన్న అర్ధంలో ప్రస్తుతం వాడుకలో ఉంది. అయితే ఈ అర్ధం ఎలా వచ్చిందనేది అర్ధం కావడానికి ఒక సందర్భం ద్వారా చెప్పుకోవాలి. ఒక ఇంటి యజమాని ముందు వసారాలోనో, వరండాలోని కూర్చుని ఉంటాడు. ఇంతలో ఒకతను వచ్చి ‘అయ్యా! తమతో ఒక ముఖ్య విషయం మాట్లాడాలి,’ అన్నాడు. దానికా యింటి యజమాని సమాధానంగా, ‘అట్లాగా! అయితే ఇక్కడ పరవాలేదా, అభ్యంతరం గాని ఉందా?’ అని ప్రశ్నిస్తాడు. ఇక్కడ యింటి యజమాని అర్ధం ‘ఇంటి లోపలి గదిలోనికి వెళ్ళాలిసిన అవసరం ఉందా?’ అని అర్ధం. దానికి ఆ వచ్చిన మనిషి, ‘అబ్బే, అభ్యంతరమేమీ లేదు. ఇక్కడ మాట్లాడుకోవచ్చును,’ అంటాడు. అంటే ‘లోనికి వెళ్ళవలలిసినంత రహస్యమేమీ కాదు’ అని అర్ధం. ఇలా మొదలైంది, పోనుపోనూ ‘అభ్యంతరం’ అన్న మాటకు ‘సమ్మతి తెలుపలేనిది’ అన్న అర్ధం లోక వ్యవహారంలో స్థిరపడిపోయింది.

‘పితలాటకం’ అనే మాట ప్రస్తుతం వాడకంలో ‘తంటా’ అన్న అర్ధంలో ఉంది. ‘ఇతగాడితో పెద్ద పితలాటకం’ అంటే, ‘ఇతనితో వ్యవహారం ఏమంత మంచిదికాడు, ఇతను తంటాలు తెచ్చిపెట్టే మనిషి ‘ అని అర్ధం. ఈ మాట ‘పిత్తళిహాటకం’ అన్న మాటకు అపభ్రంశమని చెబుతారు. అంటే ‘ఇత్తడిని బంగారం లాగా చేసే మనిషి ‘ అని అర్ధం. నిందార్ధంలో ‘ఇత్తడిని బంగారంగా చూపించే మనిషి’ అని. నిందార్ధం జనవ్యవహారంలో స్థిరపడిపోయింది.