కూడలి / జాలపత్రికలు

పుస్తకం: వీక్షణం-40

పుస్తకం.నెట్ — Mon, 15 Jul 2013 01:30:08 +0000

తెలుగు అంతర్జాలం విశ్వదర్శనం చేయించిన ఋక్కు – రేమద్దుల దివాకర్‌రావు వ్యాసం ఆంధ్రజ్యోతి “వివిధ”లో వచ్చింది. “భాషా సాహిత్యాల పరిశోధనా సౌధం” – ఇంద్రగంటి శ్రీకాంతశర్మ వ్యాసం, “అద్భుత తాళపత్ర సంపదకు గ్రహణం!” - డి. శ్రీనివాసకృష వ్యాసం, “సమాజ ప్రతిబింబం.. జైనేంద్ర సాహిత్యం” – భమిడిపాటి గౌరీశంకర్ వ్యాసం, గోర్కీ ‘ అమ్మ’ కు కవితా రూపం … : వ్యాసం ప్రజాశక్తి “సవ్వడి”లో వచ్చింది. జాతక కథలపై దీవిసుబ్బరావు వ్యాసం, “వాళ్ల జమీల్యా ఉంది… [...]

కౌముది మాసపత్రిక: ఎన్.టి.రామారావు గురించి టాక్ షో - నాలుగవ భాగం

Sun, 14 Jul 2013 06:10:37 +0000

ఎన్.టి.రామారావు గురించి టాక్ షో - నాలుగవ భాగం

కౌముది మాసపత్రిక: కౌముది - జూలై 2013 సంచిక విడుదలైంది

Sun, 14 Jul 2013 06:10:31 +0000

కౌముది - జూలై 2013 సంచిక విడుదలైంది

నవతరంగం: Poetry

వెంకట్ శిద్దారెడ్డి — Sun, 14 Jul 2013 05:51:20 +0000

జీవితపు రహస్యాల మేలిముసుగు తొలగింపే కవిత్వం! ఒక జ్ఞాపకం. అప్పటికి నేను చాలా చిన్నదాన్ని. నా వయసెంతో గుర్తుపెట్టుకోగలిగేంత వయసు కూడా కాదు. బహుశా అప్పుడు నాకు మూడేళ్ల వయసు ఉండవచ్చు. ఆ రోజు అమ్మకి ఆరోగ్యం బాగోలేదు. పదేళ్ల వయసున్న మా పెద్దక్క ఆ రోజుకి నాకు తల్లయ్యింది. ఉదయాన్నే స్నానం చేపించి నాకు రంగు రంగులున్న బట్టలు తొడిగింది. మేమిద్దరం హాల్లో ఉన్నాం. కిటికీ కి వేలాడుతున్న ఎరుపు రంగు పరదాలగుండా ప్రవహిస్తోన్న సూర్యకాంతి(...)

Home: AKBAR - Chapter 4

Laurence Binyon (editor@aavakaaya.com) — Sat, 13 Jul 2013 10:18:04 +0000

IV

ONE morning, late in November 1542, Humayun, encamped on the shores of a small lake with a force of some two thousand horsemen lent him by a friendly chief, saw the dust of a group of riders approaching at speed over the desert. The homeless emperor had need to be wary. For two years, driven from his kingdom by the victories of Sher Shah, he had been wandering in the sandy wilderness of Sind, to the west of India, with a handful of followers. He could settle on no plan. He knew not whom he could trust. His own brothers, Kamran and Askari, were his rivals : doubtful friends, probable enemies. Swift riders were only too likely to be bearers of bad news. But on this day Humayun could hope. The riders came from the direction of Umarkot, a little fortified town some twenty miles distant from his camp : and at Umarkot he had left his young wife expecting shortly to be a mother.

The messenger rode into the camp with joyful signs. Hamida had been delivered of a boy. Humayun had an heir. Here at last was something of good augury : and Humayun rejoiced in the thought of his beloved girl-wife (she was only fifteen when she gave birth to her first-born). She had not been over-willing to marry a fugitive king without a crown; but she had charmed his heart, he had wooed her with ardour, and now she had given him an heir and hope.

Such an occasion should have been celebrated with pomp and ceremony and the giving of many presents. What was the proud father to do in his poverty? His servant Jauhar, who was there, has recorded the scene : how Jauhar was ordered to bring a bag of silver coins and a silver bracelet and a pod of must; and how Humayun ordered the silver to be given back to the owners from whom it had been taken (a convenient mode of largesse), and taking the pod of musk broke it on a porcelain dish and distributed it among the chief of his followers, and said, ‘This is all the present I can afford to make you on the birth of my son, whose fame will, I trust, be one day expanded over all the world, as the perfume of the musk now fills this tent.’ The child was given the name of Akbar. He was born on the twenty-third day of November 1542.

But Humayun could not at once have the joy of embracing wife and son. He was on the march, and did not rest till he had taken possession of the town of Jun and made his encampment secure against surprise. At last, on 28^th December, Hamida and her baby arrived, and Humayun for the first time set eyes on his son. Till July of the following year he stayed at Jun, planning what he should to next. The birth of his son strengthened, no doubt, the resolution, which he had never given up, to recover by some means of other his lost kingdom. For though he had many weaknesses, and was no master of war like his father, he had a certain tenacity of purpose even in circumstances the most desperate. He could not for ever roam the deserts of Sind. Should he try for Kandahar? Once there, he might get help from the Persian Shah. It was on Kandahar that he decided to march. But there were his two brothers, Kamran and Askari, to be reckoned with. Kamran was ruler of Kabul, and Askari, the younger brother, held the province of Kandahar under Kamran. Their attitude was doubtful : but the hazard must be run. Humayun had a long and difficult march before him. He had to cross the Indus and then find a way over the mountain-barriers of Baluchistan. Arrived at the frontier of Kandahar province, Humayun received sudden and dismaying news. Askari, his brother, was in motion to attack him with a force far outnumbering his own. There was nothing for it but to flee, and not a moment to be lost. There was a hurried consultation. The child Akbar had been brought so far in his mother’s arms : but in the mountains of Afghanistan the extremes of heat and cold would be fatal to a one-year-old baby, now that they must travel on horseback and at forced speed. The child was left behind in the care of Jauhar. They were even short of horses, and Hamida must ride on Humayun’s horse with him. The fugitives dashed away to the mountains, and were hardly gone when Askari swooped downon the camp and captured his infant nephew.

నవతరంగం: సాహసం

వెంకట్ శిద్దారెడ్డి — Fri, 12 Jul 2013 20:52:45 +0000

ఐతే సినిమాతో మొదలుపెట్టి కేవలం నాలుగు సినిమాలతో అశేష అభిమానులని సంపాదించుకున్న దర్శకుడు చంద్రశేఖర్ యేలేటి. నాలుగేళ్ల క్రితం వచ్చిన ప్రయాణం సినిమా కాస్త నిరాశ కలిగించినప్పటినుంచీ చందు గారి తర్వాత సినిమా ఎలా ఉంటుందో అని అభిమానులు ఎదురుచూస్తూ వచ్చారు. ఇవాళ విడుదలయిన సాహసం సినిమాతో యేలేటి మరో సారి లైమ్ లైట్ లోకి వచ్చారు. ఇప్పటికే అన్ని వర్గాల నుంచీ ప్రశంసలు అందుకున్న ఈ సినిమా గురించి ఒక విశ్లేషణాత్మక వ్యాసం. కథ గా(...)

బాల గౌతమి: (శీర్షిక లేదు)

Murthy (noreply@blogger.com) — Fri, 12 Jul 2013 17:39:00 +0000

http://balagoutami.blogspot.in/p/news.html

లోకహితం: ఉత్తరాఖండ్ ప్రళయం వెనుక...?

Loka Hitham (noreply@blogger.com) — Fri, 12 Jul 2013 11:30:00 +0000

గంగమ్మ ఉగ్రరూపం దాల్చింది. తన బిడ్డల పైనే కన్నెర్ర చేసింది. ఊళ్లకు ఊళ్లనే తుడిచిపెట్టేసింది. వేలాది మందిని తనలో కలుపుకొని సమాధి చేసింది. పటపటా పళ్లు కొరుకుతూ పూర్తిగా చదవండి

లోకహితం: చెవిలో నొప్పి, చెముడు

Loka Hitham (noreply@blogger.com) — Fri, 12 Jul 2013 11:29:00 +0000

మల్లె ఆకుల నుండి రసము తీసి వడపోసి దానిలో నాలుగవ వంతు తేనె కలిపి 2 నుండి 4 పూర్తిగా చదవండి

పుస్తకం: సంజీవదేవ్ శతజయంతి సభ-ఆహ్వానం

పుస్తకం.నెట్ — Fri, 12 Jul 2013 04:39:41 +0000

సంజీవ దేవ్ శతజయంతి సభ వివరాలు: తేదీ: 21 జులై 2013, ఆదివారం సమయం: ఉదయం 10:30 గంటలకు వేదిక: హైదరాబాద్ స్టడీ సర్కిల్, దోమలగూడ, ఇందిరాపార్క్ దగ్గర, హైదరాబాద్. ఈ సభలో సంజీవదేవ్ ఇంటర్వ్యూ గల డీవీడీ ప్రదర్శన, “సంజీవదేవ్ జీవనరాగం” (అనుసృజన) అన్న రావెల సాంబశివరావు పుస్తకావిష్కరణ ఉంటుంది. మరిన్ని వివరాలకి ఆహ్వానపత్రం చూడగలరు.

పుస్తకం: సౌశీల్య పురస్కార ప్రదాన సభ ఆహ్వానం

పుస్తకం.నెట్ — Fri, 12 Jul 2013 04:31:24 +0000

డాక్టర్ రాళ్ళపల్లి సుందరం (విశ్రాంత తెలుగు ఆచార్యులు, మైసూరు విశ్వవిద్యాలయం) తమ తల్లిగారి పేరిట నెలకొల్పిన సౌశీల్య పురస్కార ప్రదాన సభ 13-07-2013 న సాయంత్రం ఐదు గంటలకు, హోటెల్ అలంకార్ ఇన్, విజయవాడలో జరుగనుంది. పురస్కార స్వీకర్త బాలాంత్రపు రజనీకాంతరావు గారు. వివరాలకు జతచేసిన ఆహ్వానపత్రం చూడండి. (వార్త సౌజన్యం – అనిల్ అట్లూరి)

పుస్తకం: జీవితాన్నిమరింతగా ప్రేమించడం నేర్పిన

Srinivas Vuruputuri — Fri, 12 Jul 2013 01:30:42 +0000

ఈ పుస్తకం రాసినావిడ పేరు జిల్ బోల్టీ టేలర్. ఆవిడ ఓ neuro anatomist (నాడీ మండల నిర్మాణ శాస్త్రవేత్త అనాలా? బ్రెయిన్ సైంటిస్టు అనడం తేలికేమో). జిల్ కన్నా ఓ ఏడాదిన్నర పెద్దవాడైన తన అన్నయ్య చిన్నప్పటినుంచీ సైకోసిస్ లక్షణాలను కనబరచేవాడట. చాలాకాలం తరువాత – ఆయన ముప్పయ్యొకటో యేట – ఆయనకి ష్కిజోఫ్రీనియా ఉన్నదని నిర్థారించారట వైద్యులు. “ఒకే ప్రపంచాన్ని చూస్తున్న మా ఇద్దరి నడుమ ఎంత వ్యత్యాసం? నా కలలను నేను సాకారం [...]

వాకిలి: బలీయమైన అనుభూతిని కేంద్రీకరించి చెప్పడం కవిత్వ లక్షణం

వాకిలి — Thu, 11 Jul 2013 19:41:43 +0000

(డా. వైదేహి శశిధర్ గారితో ముఖాముఖం – డా. నారాయణ గరిమెళ్ళ)

‘నగరమంతా నిద్రించే సమయంలో……తదేకంగా, చంద్రుడిని చుట్టేసిన చుక్కలను లెక్కపెట్టుకుంటూ…అడుగులో అడుగు వేసుకుంటూ నడిచి అనుకోకుండా ప్రవాసం వరకూ చేరి పోయాక….’అరే దారి తప్పి పోయానేమో?’ అని ఆశ్చర్యపడి; అంతలోనే, ఆ పరిసరాలకు అలవాటు పడుతూ… అక్కడి ప్రకృతిని దర్శించి, వానలో తడిసి, మంచు పూలను పదిలంగా ఏరి మూట కట్టుకుని….. తిరిగి వెనుకకు అమ్మ-వడి లాంటి మాతృభూమిని చేరుకుని అక్కడ అందరికీ తన జ్ఞాపకాల సంపదను పంచి ఇచ్చే ప్రయాణాల ఊయల డాక్టర్ వైదేహి శశిధర్ గారి కవిత్వం. వెన్నెలలో ఉయ్యాలలూగుతూ కబుర్లు చెప్పుకున్న బాల్యమంత అహ్లాదంగా కవిత్వీకరించడం ఆమె శైలి. తీరిక దొరకడమే గగనమనిపించే వైద్య వృత్తిని ఒక వైపు ఇష్టంగా నిర్వహిస్తూ…కవిత్వాన్ని కూడా ప్రేమతో సృజిస్తున్న వైదేహి గారి తో ముఖాముఖం:

1. వైదేహి గారు, మీ కవిత్వం చాలా వరకూ ప్రకృతీ రమణీయతను పలికిస్తుంది. ‘ఆకాశానికీ, భూమికీ మధ్య ఇన్ని పదచిత్రాలా?’ అని ఆశ్చర్య పరుస్తుంది. సమస్తం తెలిసినట్టే అనిపించే ప్రకృతి-ప్రపంచం, మీ కవిత్వంలో కొత్తగా అంతకు ముందు తెలియని కోణాలను తెలిసిన విషయాల అల్లికగా అద్భుతంగా చెబుతుంటుంది. అంత ఇష్టంగా చదివించే కవిత్వాన్ని సృజించే మీరు, మిమ్మల్ని కవయిత్రి గా మార్చిన మీ నేపధ్యం: పుట్టుక, ప్రవాహం, దిశ, రంగు, రుచి, వాసన మొదలైన విషయాలను మాతో పంచుకోండి.

ముందుగా సహృదయతతో నా కవిత్వం గురించి మీరు తెలిపిన అభిప్రాయాలకు ధన్యవాదాలు .
నా నేపధ్యానికి వస్తే , నేను పుట్టింది నరసరావుపేట అయినా నాన్నగారి ఉద్యోగరీత్యా (ఇంగ్లీష్ లెక్చరర్ ) నేను పెరిగింది,కాలేజ్ వరకూ చదువుకుంది నగరం లో (గుంటూరు జిల్లా ). నగరం అనగానే నాకు గుర్తు వచ్చేది పచ్చని వరిపొలాలు,చిక్కని మామిడి తోటలు,కలువపూలతో నిండిన చెరువులు ,స్వచ్చమైన గాలి ,సరళమైన జీవితం. నేను చదివిన హైస్కూల్ చుట్టూ కూడా మామిడి చెట్లు, పంట పొలాలే. నా పరిసరాల్లోని ఆహ్లాదకరమైన ప్రకృతి నా జ్ఞాపకాల్లోకి ,అనుభవాల్లోకి ఒదగటమే కాకుండా నా కవిత్వీకరణ కు మాధ్యమం అవడం జరిగి ఉండవచ్చు. మీకు తెలుసు , పరోక్షంగా నైనా మన అనుభవంలో లేనిదేదీ మన కవిత్వం లో సాధారణంగా ఉండదు .
నాకు ఊహ తెలిసిన దగ్గర నుండీ వైద్యవిద్య మీద అపారమైన గౌరవం .కవిత్వం అంటే ఎంత ప్రేమో వైద్యవిద్య అంటే అంత అభిమానం .నగరం లో కాలేజ్ చదువు తర్వాత నేను విశాఖపట్నం ఆంధ్రామెడికల్ కాలేజ్ లో మెడిసిన్ చేసాను.చిన్నప్పటి నుండీ కవిత్వం పై అభిమానం ఉన్నా మా ఫ్రెషర్స్ డే కి జరిగిన పోటీల్లో సరదాగా నేనువ్రాసిన కవితతోనే నేను తరచూ కవిత్వం వ్రాయడం మొదలయిందనే చెప్పాలి.అప్పట్లో ప్రచురితమయిన నా మొదటి కవిత నేరేడు చెట్టు.ఆంధ్రజ్యోతి ఈ వారం కవిత శీర్షిక క్రింద.ఈ కవిత ప్రచురించాక ఆలిండియా రేడియో విశాఖపట్నం వారు నన్ను కవితలు చదవటానికి ఆహ్వానించారు. పన్నెండు-పదహారు కవితలు మూడు దఫాలుగా రేడియోలో చదవటం జరిగింది .తర్వాత నా నిద్రితనగరం ఆంధ్రజ్యోతి దీపావళి ప్రత్యెక సంచిక లో ప్రచురితమయింది . అప్పుడప్పుడూ ఆంధ్రజ్యోతి ,ఆంధ్రప్రభ లలో ఇతర కవితలు ప్రచురించాను. 1995 లో ఆలిండియా రేడియో వారి ఉగాది కవిసమ్మేళనంలో పేరాల భరతశర్మ గారి వంటి అనేక ప్రముఖ కవులతో పాటు నా కవిత కూడా చదవటానికి అప్పటి స్టేషన్ డైరెక్టర్ కాకరపర్తి మూర్తిగారు ఆహ్వానించారు. అప్పట్లో నేను తప్పిస్తే వేదిక మీద ఉన్నవారు అందరూ కనీసం ఒక్క పుస్తకం అయినా ప్రచురించినవారే.ఫైనల్ఇయర్ అవగానే అనుకోకుండా వివాహం,హౌస్ సర్జెంసీ తర్వాత మూడేళ్ళు స్విడ్జర్లాండ్ లో ప్రవాసం,ఆ పైన కుటుంబంతో కలిసి న్యూజెర్సీ రావడం జరిగింది .ఇక్కడ రెసిడెన్సీ పూర్తి చేసి , ప్రస్తుతం ఫామిలీ ఫిజిషియన్ గా ప్రాక్టీస్ చేస్తున్నాను. ప్రవాసంలో కవిత్వం అప్పుడప్పుడూ వ్రాసినా తరచుగా పబ్లిష్ చేసింది ౨౦౦౪ తర్వాతే . కారణం రెసిడెన్సీ లో నిద్ర పోవటానికి కూడా టైం లేకపోవటమే తప్ప మరేం కాదు.
ఇక్కడ నేను కవితలు పబ్లిష్ చేసిన పత్రికలు ఈమాట,కౌముది,సుజనరంజని,పొద్దు ,ప్రజాకళ,ప్రాణహిత ,ఈ మధ్య నే వాకిలి .

2. ‘చంద్రునిలో రాట్నం వడికే అవ్వ చిందించిన దూది పిందెలను (లేదా నూలు దారాలను) మంచు పూలలా దర్శించగలిగిన’ మీ పై బాల్యంలోని కధల, మనుషుల ప్రభావం ఎక్కువగా ఉందనిపిస్తుంది. మీ బాల్యం, అప్పటి మనుషులు, సాహిత్య వాతావరణం అవి ఈ నాటికీ మీ కవిత్వం పై ప్రభావం చూపిస్తుంటే వాటి సంగతులు చెప్పండి.

మనందరి జీవితాల్లోనూ తప్పనిసరిగా ఇంప్రెషనబుల్ ఏజ్ బాల్యం . మీరు కోట్ చేసిన కవితా పంక్తులకి స్ఫూర్తి మా నాయనమ్మగారు . నాకు పదేళ్లు వచ్చేవరకు ఆమె చదివిన పద్యాలు ,చెప్పే కధలు వినడం నాకు చాల ఇష్టమైన వ్యాపకం. ఆ చిన్నప్పటి కధల్లో లో ఏదో తెలీని ఆకర్షణ ,మార్మికత ఉంది .చెప్పిన కధలే మళ్ళీ మళ్ళీ చెప్పుకుంటాం,విన్నకధలే మళ్ళీ మళ్ళీ వింటాం.అంతే కాదు ఆ కధల్లో ఉన్న క్రియేటివిటీ , శిల్పం,అల్లిక జాగ్రత్తగా గమనిస్తే ఆకట్టుకునే రకంగా వ్రాయటం తాలూకు టెక్నిక్ నేర్చుకోవచ్చునేమో అనిపిస్తుంది .

సాహిత్య పరంగా , నా కవితా ప్రస్థానాన్ని వెన్నెల జలపాతాల్లాంటి తన కవితలతో అద్వితీయంగా ప్రభావితం చేసిన కవి తిలక్. కవిత్వపు ఆల్కెమీ పూర్తిగా తెలిసిన కవి .ఆయన కవిత్వీకరణ, సమ్మోహనమైన మెటఫర్స్ ,ఆకట్టుకునే శక్తి నా కెంతో ఇష్టం. నా చిన్నప్పటి నుంచీ ఇప్పటి దాకా ఆయన కవితలు పునశ్చరణ చేసుకొనని రోజు దాదాపు లేదనే చెప్పాలి. ఇప్పటికీ ఆయన అమృతం కురిసిన రాత్రి లో కొన్ని కవితలు చదివినప్పుడు ఇంత అందంగా ,ఇంత శక్తిమంతం గా ఎలా వ్రాసారా అని అబ్బురపడుతూ ఉంటాను. అంతేకాదు నేను చిన్నతనం లో చదివి బాగున్నాయి అనుకున్న ఇతర సాహిత్యం పై నా అభిప్రాయాల్ని నేను పెరిగే కొద్దీ చాలాసార్లు మార్చుకోవటం జరిగింది.కానీ తిలక్ కవిత్వం మాత్రం అప్పటికీ ఇప్పటికీ అదే ఉద్వేగాన్ని ,స్ఫూర్తిని,ఆనందాన్ని కలిగించటం నా స్వానుభవం. నా వరకు నాకు మంచి కవిత్వానికి అదొక గీటురాయి.

ఇకపోతే మా నాన్నగారు మంచి విశ్లేషణ,చక్కటి సాహిత్యాభిరుచి,ఆంగ్లాంధ్ర సాహిత్యాలలో ప్రవేశం కలవారు. సహజంగానే సాహిత్యం పట్ల నాలో ఆసక్తి,ఆలోచనలు కలగటంలో మా నాన్నగారి ప్రభావం ఉంది .నిజానికి నేను మొట్టమొదట వ్రాసిన కవిత(లాంటిది) ఇంగ్లీషులోనే .ఒక చిన్న కుక్కపిల్ల గురించి ఏడెనిమిదేళ్ళ వయసులో వ్రాసినట్లు గుర్తు.అప్పట్లో నేను కూడా ఎక్కువ ఇంగ్లీషులోనే వ్రాయాలని అనుకునేదాన్ని.బహుశా నాన్నగారు ఇంగ్లీష్లో విస్తృతంగా వ్రాయటం వల్ల కావచ్చు.అయినా తిలక్ ,శ్రీశ్రీ కవితలు ,పోతన ,విశ్వనాధ,రాయప్రోలు,కరుణశ్రీ ,దువ్వూరి ,జాషువా వంటి ప్రముఖ కవుల పద్య కవిత్వం కూడా చాలా ఇష్టంగా చదువుకుని ఆనందిచేవారం.

మా అమ్మగారు కూడా శరత్,బాపిరాజు,విశ్వనాధ వంటి రచయితల సాహిత్యం చదువుతూ ఉండేవారు. నా హైస్కూల్ రోజుల్లో మేమిద్దరం శరత్ సాహిత్యం గురించి తరచూ మాట్లాడుకునే వాళ్ళం. ఒక రకంగా నేను అదృష్టవంతురాల్ననే చెప్పాలి, నా బాల్యం లోనే మంచి సాహిత్యంతో పరిచయం కలిగే అవకాశం కలిగినందుకు.

3. దైనందిన జీవితంలో పత్రికల-వార్తలు, మీ వృత్తికి సంబంధించిన విషయాలు ఇవి మీ కవిత్వంలో తొంగి చూసినట్టు అనిపించదు. అలా ఉండాలని ఏ నియమమూ లేదు. ఐతే ఇది కొంత ఆశ్చర్యంగా అనిపిస్తుంది. వృత్తి రీత్యా లాయర్, డాక్టర్, ఇంజనీర్ ఐన కవులు వారు వారి వారి దైనందిన జీవితాలను ఎంతోకొంత సాహిత్యంలో ప్రస్తావించిన సందర్భాలు ఉంటుంటాయి. మీ విషయంలో చెప్పగలరు.

మంచి ప్రశ్న. నిజానికి నా కవిత్వం లో నా వృత్తికి సంబంధించిన విషయాల గురించి ప్రస్తావన లేకపోలేదు.కొన్ని కవితలకి ప్రేరణ వృత్తిలో నా అనుభవాలే కూడా .అయితే అవి ఆ కవిత తాలూకు చట్రం లో ఒదిగి ,కవిత శిల్పాన్ని అధిగమించకుండా ఉండాలని నా ఉద్దేశ్యం .అందుకే ప్రస్తావన ఉన్న చోట్ల అది అంతర్లీనంగా ఉండటమో, ప్రేరకం గా ఉండటమో , సటిల్ గాఉండటమో జరుగుతుంది .కొన్ని ఉదాహరణలు అమ్మ,నువ్వు ,అమెరికాలో వసంతం,వృద్ధ మొదలైన కవితలు. నేను వ్రాసిన మరో కవిత యుద్ధం పూర్తిగా నా వృత్తి గురించి వ్రాసినదే. పొద్దులో ప్రచురితమయింది. ఇంకా మరికొన్ని అముద్రిత కవితలు కూడా వున్నాయి .
ఒక బలీయమైన అనుభూతిని కేంద్రీకరించి చెప్పడం కవిత్వ లక్షణం అని నా అభిప్రాయం. సంక్లిష్టమైన,విస్తృతమైన జీవితానుభవాల్ని కూడా అనుభూతి అద్దం లోంచి చూపినపుడే ఆ కవితకు సార్వజనీనత కలుగుతుంది. ఎందుకంటే కవిత్వం ప్రధానంగా హృదయ సంబంధి కాబట్టి .

4. ‘నిద్రిత నగరాని’కి మీరు ఇస్మాయిల్ గారి పురస్కారాన్ని అందుకున్నారు కదా! ‘నిద్రిత నగరం’ లో కాని, అంతకు ముందూ తరువాత వ్రాసిన కవితలలో, Specific గా మీకు బలమైన అభిప్రాయాన్ని కల్గించినవి ఏవి? ఈ పురస్కారం మీకు కల్గించిన ప్రొత్సాహాన్ని, బాధ్యతను చెప్పండి. ఇతరత్రా మీ కవిత్వానికి వచ్చిన అవార్డులు, పురస్కారాలు, అభినందనలు కూడా చెప్పండి.

నిద్రితనగరం నాకు చాలా ఇష్టమైన విశాఖనగరం పై వ్రాసిన కవిత. నాకు బలమైన అభిప్రాయాన్ని కలిగించిన నా ఇతర కవితలు అమ్మ,ప్రవాసంలో వాన,నిశ్శబ్దం నీకు నాకూ మధ్య ,సహచర్యం ,ఏటివడ్డున ,యుద్ధం .
ఇస్మాయిల్ పురస్కారం తప్పనిసరిగా నాకు ప్రోత్సాహాన్ని,నేను వ్రాసే ప్రతి కవితను నేను తిరిగి బేరీజు వేసుకోవాల్సిన బాధ్యతను కూడా ఇచ్చింది. వంగూరి ఫౌండేషన్ వారి బహుమతి ప్రవాసం లో వానకు వచ్చింది,లైబ్రరీ ఆఫ్ కాంగ్రెస్ లో నిద్రితనగరం చోటు చేసుకుంది .

5. తెలుగు కవిత్వానికి ఇప్పుడు ఆదరణ తగినంత ఉందనుకుంటున్నారా? మున్ముందు ఎలా ఉంటే బాగుంటుందను కుంటున్నారు?

కవిత్వానికి ఆదరణ ఎప్పుడూ ఉంటుంది,కారణం కవిత్వానికి స్పందించే శక్తి మనందరిలోనూ సహజ సిద్ధంగా ఉండటమే.ఆ స్పందనా శక్తిలో,అభిరుచిలో స్థాయీ భేదాలు ఉండవచ్చును.అలాగే దేశ,కాల పరిస్థితులను బట్టి ,సమకాలీన ప్రభావాలను బట్టి కవిత్వ రీతుల్లో,వస్తువు లో తేడాలు ఉండవచ్చు. వాటిల్లో కూడా బలమైన అభివ్యక్తి కల కవితలు వస్తువు ఏదైనా నిలబడిపోతాయి. సౌందర్యానికి,సంతోషానికీ,వేదనకి,వైఫల్యానికి మనలో కలిగే స్పందనలలోంచి కవిత్వావిర్భావం అప్రతిహతంగా సాగుతూనే ఉంటుంది.మన హృదయాన్ని తాకే కవిత్వాన్ని మనం వెతుక్కోక మానము .

ఈ మధ్య అంతర్జాల పత్రికల వల్ల ప్రపంచం ఎల్లలు చెరిగిపోయాయి.చాలా మంచి విషయం.మనకు ఎంతో చిక్కని భావస్ఫోరకమైన కవిత్వం ఇప్పటికే ఉంది. మనం గర్వపడే మన తెలుగు సాహిత్యాన్ని ఇంగ్లీషులోకి విరివిగా అనువాదం చెయ్యడం ద్వారా మన కవిత్వానికి ఎక్కువ పరిధి పెంచితే బావుంటుందని నా ఉద్దేశ్యం. దీని ద్వారా మన కవిత్వపు సొగసు, సాంద్రత ,ఆత్మ కొంతైనా తెలుగు మాతృభాష కాని పాఠకుల అనుభవానికి అందుతుంది.

6. మీ కవితా ప్రక్రియలో ఎప్పటికీ గుర్తుండిపోయేలా అత్యంత శ్రమించి గానీ, అనుభూతి కి లోనై గానీ లేదా భావోద్వేగానికి గురై గానీ వ్రాసిన కవితల గురించి….?

అమ్మ కవిత- నేను చాలా వేదనకు గురై వ్రాసిన కవిత.మా అమ్మ గారికి సుస్తీ చేసినపుడు నేనుపొందిన బాధ ,వేదన,ఆందోళన ల గురించి వ్రాసింది. వ్రాసింది మాత్రం మా అమ్మగారు కోలుకున్న ఒక ఎనిమిది నెలలకు.
నిద్రితనగరం – మెడిసిన్ నాలుగవ సంవత్సరం లో పాథాలజీ ఎగ్జాం కి ప్రిపేర్ అవుతూ నడిరాత్రివేళ అలసి నిద్రిస్తున్న విశాఖ నగర సౌందర్యాన్ని చూసి అబ్బురపడి వ్రాసింది.
అంధగీతం- నేను వైజాగ్ నుంచి విజయవాడ వెళుతూ ట్రెయిన్ లో ఒక గుడ్డి బిచ్చగాడిని,అతని చేయి పట్టి నడిపిస్తున్న ఓ ఎనిమిదేళ్ళ అమ్మాయిని చూసినప్పుడు ఒక కలత,గొప్ప దుఃఖం కలిగాయి.ఆ జ్ఞాపకం నన్ను చాలా రోజులు వెంటాడింది.సుమారు ఒకటిన్నర సంవత్సరాల తర్వాత ఆ కవిత వ్రాసాను .
ప్రవాసంలో వాన –నేను అమెరికా వచ్చిన కొత్తలో మా కుటుంబసభ్యులనందరినీ తలచుకుని వ్రాసిన కవిత
స్మృతి – నాతొ ఏడేళ్ళు పనిచేసిన నా కొలీగ్,స్నేహితురాలు అర్ధంతరం గా ౨౦౧౧ లో చనిపోయినపుడు నేను చాలా బాధ కు గురయ్యాను . ఈ కవిత దాదాపు ఒక సంవత్సరం తర్వాత వ్రాసింది.
ఇంకా సహచర్యం,నీవు,నిశ్శబ్దం నీకు నాకు మధ్య,ఏటివడ్డున నాకు చాలా ప్రియమైన,నా హృదయానికి చేరువైన కవితలు

7. కవి లేదా కవయిత్రికి హక్కులూ, బాధ్యతలూ ఉండాలా? ఉంటాయా? ఎలా?

కవికి తప్పని సరిగా ఉండాల్సిన బాధ్యతలు –నిజాయితీ,సంయమనం .ఆ మాటకొస్తే పాఠకులకి కూడా.ఎవరికైనా నిజాయితీ ముఖ్యం. తనకి పూర్తిగా నమ్మకం లేని,తాను ఆచరించలేని ఏ ఆదర్శాన్నీ,సిద్ధాంతాన్నీ ,ఏ రకమైన ప్రయోజనాన్ని ఆశించి కూడా కవులు ,సాహిత్య కారులు ప్రచారం చేయకూడదని నా ఉద్దేశ్యం. కవిత్వం ఒక సహజమైన ,మానవీయ హృదయ స్పందన లోంచి మాత్రమే రావాలి.బాధ్యత కాదు కానీ కరుణ,ఆర్ద్రత ,సహృదయత లేకుండా నిజమైన కవిత్వం ,హృదయాన్ని తాకే కవిత్వం వ్రాయలేమని నా అభిప్రాయం.
ఇక హక్కుల విషయానికి వస్తే,సాహిత్య మర్యాదోల్లంఘనం చేయని స్వేచ్చ,భావ ప్రకటన ,సృజనపై హక్కు అన్నవి రచయితల కనీస హక్కులు .

8. ప్రస్తుత సమయంలో మిమ్మల్ని కవిత్వానికి ఎక్కువగా పురికొల్పేవి ఏమై ఉంటాయి? మీరు చదివే సాహిత్యం ఎక్కువగా ఏమై ఉంటుంది? ఏ భాష? ఏ ప్రక్రియ? ఏ కవి లేదా కవయిత్రి?

కవిత్వానికి పురి కొల్పడం ఎప్పుడూ ఒక Intense Emotion వల్లే అయినా , వ్రాయాలన్న గాఢమైన స్ఫూర్తి కలిగినప్పుడూ,వ్రాయకుండా ఉండలేనప్పుడు మాత్రమే వ్రాయటం అలవాటు. నేను తీరిక సమయాల్లో తెలుగు,ఇంగ్లీషు సాహిత్యాలు రెండూ చదువుతాను.కవుల్లో తిలక్,,శ్రీశ్రీ ,కృష్ణశాస్త్రి ,జాషువా,కరుణశ్రీ ,తుమ్మల,కీట్స్ ,షెల్లీ ,వర్డ్స్వర్త్ ,ఫ్రాస్ట్ .రచయితల్లో శరత్ , విశ్వనాధ, శ్రీపాద,బాపిరాజు,చాసో,కొకు,డికెన్స్,మొపాసా,మామ్,ఆస్కార్ వైల్డ్ ను ఎక్కువగా చదువుతాను .

9. మున్ముందు రాబోతున్న మీ పుస్తకాల గురించి..మీ కవిత్వం గురించి చెప్పండి.

ఈ మధ్య నేను మరీ అంత తరచుగా వ్రాయటం లేదన్న విషయం ఒప్పుకోవాల్సిందే. ప్రత్యేక కారణాలు ఏమీ లేకపోయినా ,ఇతర బాధ్యతలలో పడి కొంచెం కవిత్వానికి విరామం ఇవ్వటం జరిగింది.అయితే త్వరలోనే మరో సంకలనం తీసుకు రావాలన్న ఆలోచన మాత్రం ఉంది.

10. ధన్యవాదాలు వైదేహి గారు.
నరేన్ గారూ , చాలా సంతోషం.
మీకు, వాకిలి సంపాదకవర్గానికి, వాకిలి పాఠకులకు నా కృతజ్ఞతలు .

వాకిలి: కోల్పోతూ బతికిన పద్యం… దేవిప్రియ

వాకిలి — Thu, 11 Jul 2013 19:41:29 +0000

60 యేళ్ళ వయసు మనిషిలో ఎటువంటి ఆలోచనల ప్రకంపనలని సృష్టిస్తుంది ?

మరీ ముఖ్యంగా, ఆ మనిషి ప్రపంచ రాజకీయాలనీ, మానవ జీవిత చరిత్రనీ బాగా చదువుకున్న, విశ్లేశించుకున్న మేధావి అయితే, ’60 ఏళ్ళ వయసు’ అనే ఒక మలుపు దగ్గర నిలబడి వెనక్కి తిరిగి, వొచ్చిన దారిని తడిమి చూసుకున్నపుడు అతడిని ఎక్కువగా వెంటాడేది ఏమిటి?

2009 వ సంవత్సరం ఆగష్టు 15 వ తేదీన, దేవిప్రియ గారి ఇంటికి, ఆయన షష్టి పూర్తి సందర్భంగా వెళ్ళినపుడు, నన్ను ఒకింత వెంటాడిన ప్రశ్నలు ఇవి ….

ఆ రోజు, దేవిప్రియ గారి కొత్త పుస్తకం ‘గంధకుటి’ పుస్తకం ఆవిష్కరణ జరిగింది. దేవిప్రియ గారి కవితా సంపుటుల పేర్లు, వైవిధ్యమైన ఆయన అభిరుచుల లాగా, చాలా భిన్నంగా అనిపిస్తాయి నాకు. ‘అమ్మ చెట్టు’, ‘నీటి పుట్ట’, ‘తుఫాను తుమ్మెద’, ‘పిట్ట కూడా ఎగిరిపోవలసిందే’, ‘గరీబు గీతాలు’, ‘చేప చిలుక’, ‘గంధ కుటి’…

దేవిప్రియ గారంటే నాకు ఒక ప్రత్యేక గౌరవం కూడా! కారణం, ఆయన కేవలం సాహిత్యాన్నే కాకుండా, ప్రపంచ రాజకీయాలనీ, మానవ జీవిత చరిత్రలనీ విస్తృతంగా చదివిన వాడు ….కవిత్వం లోను, పాత్రికేయ రంగం లోను తనదైన ముద్ర వేయడమే కాక, సినిమా రంగం లోను ప్రవేశం వున్న అరుదైన, ఆలోచనా పరుడైన కవి (‘రంగుల కల’ సినిమా లోని ‘పట్నం కొడుకో… నా కొడుకో కొమురన్న’; ‘జల్ – జంబల్ బరీ ‘ లాంటి ప్రఖ్యాత గీతాలు రాసింది దేవిప్రియ గారే!)

దేవిప్రియ, హెచ్చార్కె లాంటి కొందరు కవులను చదివినపుడు, తెలుగు కవిత్వం అలాంటి భిన్న స్వరాలకు సముచిత స్థానం ఇవ్వలేదేమో అని !

దేవిప్రియ గారి షష్టి పూర్తి సభకు వెళుతున్నపుడు నాలో మొదలైన ప్రశ్నలకు గంధకుటి లో మెరిసిన ‘ఇదొక కళ ‘ పద్యం లో కొన్ని జవాబులు దొరికాయనిపించింది. పద్యం చివరలో ‘ఎలిజబెత్ బిషప్’ కి కృతజ్ఞతలతో’ అని రాసారు గానీ, మౌలిక మైన మానవ సంబంధాలకు సంబంధించిన ఆలోచనలు 60 దాటిన మనుషులలో దేశాలకు అతీతంగా ఒకే మాదిరిగా ఉంటాయేమో అనిపిస్తుంది.

ఒక సారి ఈ పద్యం చదవండి!

“కోల్పోవడం నిజానికి
నేను సాధన చేస్తున్న ఒక కళ
కలలు పోగొట్టుకున్నాను
కన్నీళ్లు పోగొట్టుకున్నాను
అమ్మనీ, నాన్ననీ
అపుడపుడూ ఆమెనీ
ఇపుడిపుడు పిల్లలనీ
పోగొట్టుకుంటూ
ఈ కళ లో ఎన్ని ఆకులు చదివేనో యేమో …
వూరి చెరువునీ /రెంట చింతల నాపరాతి రోడ్లనీ
గుంటూరు రైలు పట్టాలనీ
తెంచి జేబులో కుక్కుకున్న
తలుకులీనే చుక్కలనీ…

ప్రియమైన వాటిని
పోగొట్టుకోవడం క్లిష్టమైన కళ ….
ప్రాణప్రదమైన ఆశయాలనీ
ఆశయ ప్రతిబింబ సాధనాలనీ
బతికించి ఉంచుతున్న
జీవన అమృత ఆకాంక్షలనీ
కోల్పోతూ బతకడం గొప్ప కళ ….

నన్ను నేను కొంత కొంతగా కోల్పోతూ
జీవించగలగడం నిజంగానే గొప్ప కళ!”

పొందడం కోసమే పరుగెత్తే జీవితం, 60వ వడి లో పడినాక, పొందిన వాటిని చూసి పొంగిపోవడం కన్నా పోగొట్టుకున్న వాటిని తలచుకుని దుఖిస్తుందా?
అమ్మనీ, నాన్ననీ , బాల్యపు రోజులనీ, తెంచి జేబులో కుక్కుకున్న తలుకులీనే చుక్కలనీ తలచుకుని కుమిలిపోతుందా ?

నిజమే! బతికించి ఉంచే జీవన అమృత ఆకాంక్షలను అన్నింటినీ కోల్పోతున్నపుడు, అలా కోల్పోతూ కూడా జీవించడం అనే గొప్ప కళను సాధన చేయడం తప్ప మనిషికి మరొక దారి ఏముంది ?

చెప్పా పెట్టకుండా ముంచుకొచ్చిన వరదలు కాళ్ళ కింది నేల సహా సర్వస్వాన్నీ అలా తుడిచి పెట్టుకు పొతున్నపుడు, ప్రాణాలు అరచేత పట్టుకుని, గుడి గాలిగోపురం అంచున నిలబడి వుండే కళని అభ్యసించడం వినా మరొక మార్గం ఏముంటుంది ?

Home: దాగుడుమూతలు

సాయికిరణ్ కుమార్ (kskk@rediffmail.com) — Thu, 11 Jul 2013 08:54:00 +0000

ఎప్పుడో మొదలైన ఆట ఇది
ఇప్పటికీ మారలేదు.

దాటిన గోడలు
దాగిన నీడలు
అన్వేషణలో ఇవి మామూలే

వైఫల్యం, వైరాగ్యం మధ్య
గెలుపు అనుమానాస్పదమైతే
ఆ పక్కనే మరో ఆశ

అలజడే అదృశ్యమైతే
కనుచూపు మేరా
కాంతిపుంజాలే