ఈ మధ్య కొద్దిరోజులుగా చలం “మ్యూజింగ్స్” చదువుతూ ఉన్నాను. ఇది ఏకధాటిగా చదివేసే తరహా పుస్తకం కాదని నేను సీరియస్గా నమ్మడం చేత నెల దాటినా పూర్తికాలేదు ఇంకా. ఇంకా ఎక్కువకూడానేమో…గుర్తులేదు. ఒక్కోచోట చదివిన లైన్లనే మళ్ళీమళ్ళీ చదువుతూ ఆగిపోయిన సంధర్భాలున్నాయి. ఒక్కోచోట పేజీ మొత్తాన్నీ చదవకుండా వదిలేసిన సందర్భాలున్నాయి. చలం అంటే ఎవరో నాకు తెలుసుకానీ, చలం అంటే ఏమిటో తెలీదు. రెండేళ్ళ క్రితం “మైదానం” చదివే ప్రయత్నం చేసి సగం చదివి, భరించలేక చేతులెత్తేసాక మళ్ళీ చలాన్ని చదవాలన్న కోరిక కలగలేదు. కానీ, ఏ ముహుర్తానో ఈ పుస్తకాన్ని మొదలుపెట్టాను.లేకుంటే, ఆయనలోని ఈ కోణాన్ని తెలుసుకోలేకపోయి ఉండేదాన్నేమో జీవితాంతమూ. ఈ పుస్తకంలోని వ్యాసాలన్నీ 1937-1955 మధ్య కాలంలో రాసినవి. “వీణ” అన్న పత్రికలో మొదలయ్యాయని పుస్తకంలో రాసుంది. డెబ్భై ఏళ్ళ తరువాత ఇంకా ఆ పుస్తకాన్ని చదువుతున్నామంటే, ఇక పుస్తకం గురించి నేను మళ్ళీ ప్రత్యేకించి చెప్పనక్కరలేదనుకుంటాను.

ఈ పుస్తకంలో ప్రత్యేకంగా ఈ విషయం మీద అని వ్యాసాలు రాయలేదు కానీ, ఎన్నో విషయాలని స్పృశించారు. ప్రధానంగా ప్రకృతి ఆరాధన, సౌందర్య పిపాస కనిపించినా కూడా, సమాజం మీద వ్యంగ్యాస్త్రాలకీ, తాను అన్వయించిన స్త్రీ స్వేచ్ఛ పై చలం అభిప్ర్రాయాలకీ తగినంత స్థానం ఉంది. నిజానికి అదొక తరహా రచనా విధానమేమో - అక్కడ మొదలుపెట్టి ఇక్కడ తేలడం. శైలి చాలా చోట్ల నాకు చైతన్య స్రవంతి లాగా అనిపించింది. అందుకేనేమో, ఆ ప్రవాహంలో పడి నేను కూడా చాలా సేపు ఈదాను చలం తో పాటు. వ్యక్తిగతంగా నాకు అలా “చైతన్య స్రవంతి” తరహాలో సాగిపోయే రాతలంటే చాలా ఇష్టం. దానికీ, జీవితానికీ మధ్య నాకు ఉన్నట్లు కనిపించే సారూప్యమే కారణమేమో. అందువల్లే కాబోలు, కొన్ని భాగాల్లో చలం మాయలో పడి, చదివిన లైన్లే మళ్ళీ మళ్ళే చదివినది!

ఈయన శైలిలో ఉన్న మాయని మైదానంలో కొంతవరకూ తెలుసుకోగలిగినా కూడా, అక్కడి కథావస్తువు వల్ల సరిగా అర్థంచేసుకోలేకపోయాను. ఈ వ్యాసాల్లో ఆ మాయ చాలావరకూ అర్థమైంది. ఆయన -శైలిని మెచ్చుకుంటే ఏం లాభం, నేను రాసినది ఒప్పుకోనిదే అంటే అనుకోనీ, నేను శైలినే మెచ్చుకుంటున్నాను. రాసినది - to some extent I agree perfectly. కానీ, ఆయన రాసిన విషయాల్లో కొన్నింటిపై నా అభిప్రాయాలూ ఆయనవీ కలవ్వు. అలాగని పుస్తకాన్ని చదవడం ఆపేస్తా అని కాదు. ముఖ్యంగా ప్రతి టాపిక్ లోకీ స్త్రీ ని లాగడం నాకు మహా చిరాకు పుట్టిస్తుంది. కానీ, అది వదిలేస్తే, ఆ ప్రకృతి వర్ణనలూ, అక్కడక్కడా చెప్పే ఫిలాసఫీ, సమాజంపై వ్యాఖ్యలూ, ఆ రాసే శైలీ - ఎన్ని సార్లు తలుచుకున్నా తనివితీరదు. ఏ ఒక్క వ్యాసం తరువాతైనా నేను కనీసం ఓ పది నిముషాలన్నా దాన్ని తలుచుకోకుండా ఉన్నానా అంటే, లేదనే చెప్పాలి. అంత నచ్చాయి చాలా వ్యాసాలు నాకు. ఇప్పుడిది రాస్తూ ఉంటే కూడా, కొన్ని చోట్ల చలం మాటలు గుర్తు వస్తూ నాలో ఆ “వావ్!” అనుభూతిని పుట్టిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా మొదటి వ్యాసం.

ఈ వ్యాసాలు చదువుతూ, నచ్చిన వాక్యాలు రాసుకుందామని రాయడం మొదలుపెట్టి, అదే ఓ పుస్తకం అయ్యేలా ఉందనీ, దాదాపు ప్రతి నాల్గో వాక్యమో, ఐదో వాక్యమో రాయాల్సి వస్తోందనీ అర్థమయ్యాక రాయడం మానేశాను. ఎప్పుడు చదవాలనిపిస్తే అప్పుడు తీసి తీరిగ్గా ఏదో ఓ వ్యాసం ఓపెన్ చేసి చదూకోడమే దీనికి పరిష్కారం అని అప్పుడే అర్థమైంది నాకు ప్రస్తుతం అదే చేస్తున్నాను. పుస్తకం ఇలా ఒకటికి రెండు మూడు సార్లు చదివినవే చదువుతూ ఎప్పటికి పూర్తిగా చదివేస్తానో చెప్పలేను కానీ, ఎప్పటికీ చలాన్ని మరిచిపోలేనని మాత్రం చెప్పగలను. అలాగని ఇప్పుడు ఆయన నవల్లు చదవడం మొదలుపెట్టాలన్న ఆలోచన నాకు లేదు. “మైదానం” ప్రభావం ఇంకా మాయమవలేదు పూర్తిగా. ప్రకృతి ఆరాధన కలిగించే అనుభూతి ఎలాగైతే మాటలకందనిదో, అలాగే ప్రకృతిపై, మనిషిపై, ప్రపంచంపై చలం మ్యూజింగ్స్ ఇచ్చే అనుభూతికూడానూ. భాష కొన్ని చోట్ల ఇబ్బందికరంగా ఉండింది నాకు చదవడానికి. కానీ, మొత్తానికైతే పుస్తకం నాకు నచ్చింది.

కొత్త సరిహద్దుల్లో స్త్రీవాద కధ అన్న వ్యాసం పై కత్తి మహేష్ కుమార్ గారు ఒక రెండు వ్యాఖ్యలు నా బ్లాగ్లో రాసారు. మళ్ళి ఆ వ్యాఖ్యలను తన బ్లాగ్లో కూడా పెట్టుకున్నారు. ఇక్కడా, అక్కడా మహేష్ గారి వ్యాఖ్యలకు సమాధానాలు మరో టపాగా మారాయి. అదే ఇది.

స్త్రీవాదం అంటే ఏమిటొ నేను ఇక్కడ చెప్పే ప్రయత్నం చేయటం లేదు. ఎందుకంటే బ్లాగ్లోకంలో అలనాటి రంగనాయకమ్మ దగ్గరనుంచి నేటి కుప్పిలి పద్మ దాక ఫెమినిస్ట్ రచనలని అవపోసన పట్టిన అతిరధమహారధుల ముందు నేను ‘ కొత్త ‘ పిల్ల కాకిని.

మహేష్ కుమార్ గారు, మీరన్నది నిజమే. ”స్త్రీవాద భావజాలం యొక్క సైద్ధాంతిక స్వరూపం అస్తవ్యస్తంగా వుందీ’ అన్న మీ వ్యాఖ్య నాకు అర్ధమై కూడా వివరణ ఎందుకు అడిగానంటే స్త్రీవాదం అంటే మీకున్న అవగాహన తెలుసుకోవడం కోసమే. మీరిచ్చిన సమాధానమే మీ వ్యాఖ్యకు కూడా సమాధానం అనుకుంటున్నాను.

” స్త్రీవాద సాహిత్యం మీద నేను చేసిన సాధన చాలా పరిమితం.70,80వ దశకాలలో ఉన్న సాహిత్యంతో నాకెటువంటి పేచీ లేదు. వాటిల్లోకూడా కొన్ని reinforcing the dominant paradigm తరహాలోవున్నా,నాకెటువంటి అభ్యంతరం కలుగలేదు.నా పరిథి సిమితమైనదే అయినా, 90ల తర్వాత నేను చదివిన కథలు చాలావరకూ స్త్రీవాదం ముద్రను ఉపయోగించుకుని రాసిన “కన్నీటి కథలు” గానే అనిపించాయి.మీకిప్పుడు ఉదాహరణలు చూపాలంటే ఎప్పుడో చదివిన పత్రికలూ,పుస్తకాలూ వెతుక్కోవాలి. చాలా వరకూ సాధ్యమయ్యే విషయంకూడా కాదు.ఇక నా అభాండాలు “అందరు స్త్రీవాద రచయిత/త్రుల” మీద కాదు. కేవలం ముద్రను ఉపయోగించి తమ సాహిత్యానికి సలేబిలిత్య్ని తెచ్చుకుంటున్న “చాలా మంది” గురించి మాత్రమే. నేను చదివినంతవరకూ దాదాపు 80% కథలు ఈ కోవకిచెందడం నా దురదృష్టం. పైగా నాకు నచ్చిన కొందరు స్త్రీవాద రచయిత/త్రులు అస్సలు స్త్రీవాదానికీ మాకూ సంబంధం లేదంటున్నారు.దీన్నిబట్టి నా అభాండాల్లో కొన్ని కొంతైనా నిజలున్నాయేమోననే భ్రమకలిగింది.ఏదిఏమైనా సిద్ధాంతాలలో గందరగోళం,అవగాహనారాహిత్యం మధ్యన మీరు చదివిన కొన్ని మంచి రచనలు ఎక్కడున్నాయో (90లవి)చెబితే నేనూ చదివి నా అభిప్రాయాల్ని మార్చుకుంటాను.మన చర్చ నిజంగా తెలుగులో విమర్శకుల అవసరాన్ని ఎత్తిచూపుతోంది.ప్రస్తుతం చాలామంది మార్కెట్లో ఈ వాదం నడుస్తుంది కాబట్టి రాయటం మొదలయ్యిందిగనకనే credibility ఒక సమస్యగా మారింది. ఇక పాఠకులంటారా, వారిని తప్పుబడితే నేను అంగీకరించను.  Readers have every right to interpret the text as they wish . కాకపోతే విమర్శకులుకూడా సాధారణ పాఠకుల్లాగా భావజాలం రంగుటద్దాలతో  a work of art  ని కొలవడం నేను అంగీకరించలేని విషయం.” 

మీరు చదివినది స్వల్పమని మీరే చెప్పుకుంటున్నారు. 70,80 దశకాల్లో వచ్చిన సాహిత్యంతో పేచి లేదని మీరే వొప్పుకున్నారు. ‘90ల తర్వాత కధలు కొన్ని ‘కన్నీటి కధలు ‘ గా మీకు అనిపించాయి. అది కేవలం మీరు చదివిన కధల వల్ల, అవి మీకు అర్ధమైన తీరు వల్ల మీకు స్త్రీవాదం పట్ల కొన్ని అభిప్రాయాలు కలిగాయి. మీ objections లేదా మీ అభాండాలు స్త్రీవాదులందరి మీదా కాదు అన్నరు. ముద్రనుపయోగించి తమ సాహిత్యానికి saleability తెచ్చుకుంటున్న ఆ ” చాలామంది ” ఎవరో, ఆ రచనలు ఎమిటో మీరు స్పస్టం చేస్తే మనం వాటి గురించి సహేతుకమైన సద్విమర్శ చేసుకోవచ్చు. మీరు చదివిన 80% కధలు ఆ కోవలోవే కావటం మీ/మా దురదౄస్టం. అలాగే మీకు నచ్చిన ఆ స్త్రీవాద రచయత/త్రులు  ( స్త్రీవాదం రాస్తూ దానితొ మాకు సంబంధం లేదన్న వారు) ఎవరో మాకు చెపితే మేము కూడా అలాంటి ద్వందవైఖరులున్న రచయతలేవరో తెలుసుకొని జాగ్రత్త పడతాము.మార్కెట్ లో ఈ వాదం నడుస్తోంది కబట్టి ఆ రకంగా ఒక ఫెమినిస్ట్ రైటర్ రాసిన ఒక కధ చూపించి మీ అభ్యంతరం చెప్పండి.అయినా అలాంటి చౌకబారు రచనల్ని పత్తించుకోవడం ఎందుకు మీలాంటి మేధావులు? వారికోసం మీలోని అసలు సిసలు స్త్రీవాద సానుభూతిని చంపుకోనక్కరలేదు కదా. లేదు అసలు మీకు మొత్తం స్త్రీవాదం పట్ల అభ్యంతరాలు వుంటే అదే వొప్పుకోండి. నేను పక్కా స్త్రీవాదినంటారు మళ్ళి గందరగోళం అంటారు.

తెలుగులో విమర్శకుల అవసరం ఎంతైనా వుంది అన్నది మాత్రం నేను కూడా నూటికి నూరు శాతం అంగీకరిస్తాను. ఇదె విషయం తాజా వ్యాసంలోను, ఇతర వ్యాసాల్లో కూడ నేను ప్రస్తావించాను. స్త్రీవాద సాహిత్యంలో మీరనుకుంటున్న గందరగోళం, అవగాహనారాహిత్యం లాంటివి చాలామందికి కలగటానికి ప్రధానమైన కారణం స్త్రీవాద సాహిత్యానికి తగినట్టుగా సాహిత్యవిమర్శ లేకపోవడమే. మీరు కాస్త నిదానంగా ఈ వ్యాసం చదివితే నెను ఆ వ్యాసం మొత్తం చెప్పిన ప్రధానమైన విషయం అదే అని అర్ధమవుతుంది.స్త్రీవాద సాహిత్యానికి వున్న పరిమితుల్ని నేను నా తాజా వ్యాసంలో ప్రస్తావించాను. స్త్రీవాద రచయత/త్రులు అత్మపరీశీలన చేసుకోవాల్శిన అవసరముందన్న సంగతి కూడా నేను నొక్కి వక్కాణించాను. స్త్రీల సాహిత్య కృషిని సాహిత్య చరిత్రలో సరిగ్గా గుర్తించలేదన్నది ఉదహరణలతో చెప్పడం ఈ వ్యాసం ప్రధాన వుద్దేశం. అలాగే విమర్సకులు, పాటకులు ఎలాంటి రంగుకళ్ళద్దలు ధరించి రచనల్ని చూసి తప్పు అభిప్రాయాలు యెర్పర్చుకుంటారొ చెప్పడం ఇంకో వుద్దేశం. నిర్మలరాణి గారు ఎక్కడా తాను స్త్రీవాదినని కాని, కాదు అని కాని చెప్పుకోలేదు.అత్యాచారం అన్న అంశాన్ని ఆవిడ తన కధలో చర్చించారు. దాని విమర్శకుడు స్త్రీవాద కధ అన్న లేబుల్తో చూసి చర్చించారు. దీనివల్ల జరిగిన నస్టం ఏమిటి అని ఆలోచిస్తే…మహేష్ గారు అడిగిన ఒక ప్రశ్నకు సమాధానం తెలిసిపోతుంది. కోడూరి శ్రీరామూర్తి గారి సమీక్ష, ఆ సమీక్ష ని ప్రచురించిన పుస్తకం చదివిన పాఠకుడు కూడా ఆ కధని అదే ద్రుక్కొణంతో చూసే ప్రమాదం వుంటుంది. కధని కధగా చూసె ప్రక్రియ ఇక్కడ జరగలేదన్నది స్పస్తం.

ఇక ఒకోసారి  పాఠకులు  తమకు తెలిసి గాని, తెలియకుండానో గాని  రంగుకళ్ళాద్దలు పెట్టుకొని  ఎలా చూస్తారో చూద్దాము.ఉదహరణకు శారద గారి ‘ ఆదది కోరుకునే వరం’ కధ తీసుకుందాము.  శారద గారు ఎక్కడైనా తాను స్త్రీవాదినని గాని, కాను అని కాని చెప్పుకున్నర?ఆ కధని మీరు అంధ్రజ్యొతిలోనో, వార్తలోనొ చదివిన దానికి, భూమిక పత్రికలో చదివిన దానికి ఏమైనా తేడా వుంటుందా? మహేష్ గారు ఆ కధ భూమిక అనే ‘మహత్తర స్త్రీ వాద పత్రిక ‘ లో చదవటం వల్ల అది స్త్రీవాద కధ అనుకొని ఒక fixed frame లో నుంచి చూసారు. అంటే ఇక్కడ మహేష్ గారు తనకు తెలిశొ, తెలియకుండానో ఒక రంగుకళ్ళద్దలు పెట్టుకున్నరన్న మాట. వాటిల్లో నుంచి ఆ కధని విష్లెషించే ప్రయత్నం చేసారు. ‘ మానం కన్న ప్రాణం ముఖ్యమ, కాద ‘ అన్న point కన్న ఆ కధలో రైటర్ చాల ముఖ్యమైన  విషయాలు చర్చించారు. ఈ చర్చ ముందు అవి చర్చకురాకుందా మరుగునపడిపోయాయి. దీనివల్ల రైటర్ కి కాని, ఆ రచన కి కాని ఎమైనా అన్యాయం కాని జరిగిందా అంటే కధని కధగా అర్దం చేసుకోలెకపోవదానికి దారితీసిన కారణాలు ఎమిటి అంటే ఒక lable. స్త్రీవాదం అనేది ఒక బ్రహ్మపదార్ధం కాదు.అర్దం కాకపోవడానికి. స్త్రీల పట్ల, స్త్రీ సమస్యల పట్ల concern తో మాట్లాడటమే స్త్రీవాదం నా దృస్టిలో. అసలు ఆ పదం అంటేనె అసహ్యం , ఏవగింపు అనే వాళ్ళకు ఎవరైనా ఏమి చెప్పగలరు చెప్పండి? ఇవాళ మేము feminisTulam కాము, మాకు  feminism అంటే గిట్టదు అని చెప్పుకోవడం ఒక  fashion statement అయిపోయింది. .  స్త్రీల పట్ల , వారి జీవితాల పత్ల, వారి సమస్యల పట్ల సానుభూతి, సహానుభూతి వున్నవారికి అదొక అనివార్యత. 

స్త్రీవాదం పట్టణలకే పరిమితం కాలేదండి. కళ్ళుపెట్టి చూస్తే పూరిగుడిసెల్లో నాకు అసలు సిసలు స్త్రీవాదం కనపడుతుందండి ఒక్కోసారి.   పేదమహిళలు మొగుడు తాగి వచ్చి చావబాదితే నలుగురిలో పెట్టి  నిలదీస్తారు. ఆ  ధైర్యం ఈ పట్టణ మధ్యతరగతి ఆడవాళ్ళకు రాలేదండి. ముక్కలు, ముక్కలుగ నరకబడుతున్న ఆడవాళ్ళు, అయిదేళ్ళ పసిమొగ్గల నుండి అరవైఏళ్ళ వ్రుద్ద మహిళల  వరకూ  ఇంటా, బయటా అత్యాచారానికి గురవుతున్న ఆడవాళ్ళు, ప్రవాసంలో కూడా తప్పని కట్నపు బాధలు ఇవన్ని పేపర్లల్లో crime news గా చదివి పక్కనపెట్టేసి నా కడుపులో చల్ల కదలకుండా సరదగా ఎవో నాలుగు రాతలు రాసుకునే గుండె ధైర్యం నాకు లేదండి. వీటన్నింటికి స్త్రీవాదం పరిష్కారం కాదు అని తెలిసినా కూద ఏదో ఒక ఆశ. ఇవాళ కొందరు మగవాళ్ళు అయినా ఇంటి పనుల్లో, వంటపనుల్లో స్త్రీలకు సహయపడుతున్నారు, స్త్రీలను జీవనయాత్రలొ సమవుజ్జీలుగా చూడగలుగుతున్నారంటే అందుకు ఏంతో కొంత స్త్రీవాద ప్రభవం వుందని నేను నమ్ముతాను. అందుకే అందులోని లోపాల్ని నేను ఎత్తిచూపిస్తాను.  పెడధోరణులు అనుకున్న దాన్ని ఖండిస్తాను అవసరమైతె. నాకు సంబందించినంతవరకు అది కేవలం పిడివాదం కాదు.

జేబు

“నాకు కొత్త పరికిణీ, జాకట్టూ కావాలి” అంది పరిమళ అమ్మతో.

“వారం రోజులు కూడా కాలేదు  కొత్తస్కూలని కొత్తబట్టలు కుట్టించేం. మళ్లీ ఇప్పుడే ఏమిటి?” అంది అమ్మ.

“పోనీ పరికిణీ అక్కర్లేదు. జాకట్టు కుట్టించు. కొత్తది కుట్టించకపోతే నేను స్కూలికి వెళ్లను” అంది పరిమళ.

“బాగుంది వరస. రోజుకో కొత్త జత కావాలేమిటి రాణీగారికి” అంది అమ్మ నవ్వుతూనే.

“రోజుకోటి అక్కర్లేదు. నాకు ఇంగ్లీషు క్లాసు వున్నరోజున వేరే జాకట్టు కావాలి,” అంది.

“ఏమయింది ఇంగ్లీషు క్లాసులో?” అనడిగింది అక్కయ్య. ఇలాటికోరికలకి మూలం స్కూలేనని అక్కయ్య గ్రహించేసింది.

పరిమళ మాటాడలేదు.

అమ్మ “సరేలే చూద్దాం. పైనెల బాబి పుట్టినరోజు వస్తోంది కదా. అప్పుడు నీక్కూడా కుట్టిస్తాలే” అంది.

“అలా కాదు. నాకు ఇప్పుడే కావాలి” అంది పరిమళ మళ్లీ.

“బాగానేవుంది వరస. లేడికి లేచిందే ప్రయాణం అని, కో అనేసరికి కొనీడానకి ఎలా అవుతుంది. ఏవిటాతొందర” అంటూ కసురుకుంది అమ్మ.

పరిమళ ఊరుకుంది కానీ మనసులో ఉక్రోషం పట్టలేకుండా వుంది.

                                                            000

ముందు రోజు …

స్కూళ్లు తెరిచారు. పదోక్లాసులో అడుగు పెట్టింది పరిమళ. కొత్త పరికిణీ జాకట్టుతో, పుస్తకాలూ, జామెట్రీ బాక్సూ గుండెల్లో  పొదివి పట్టుకుని, అన్నీ కొత్తమొహాలు. క్లాసులో అడుగుపెడుతుంటే గుండెలు చుక్ చుక్ మంటూ చిన్ని రైలింజనులా కొట్టుకున్నాయి.

కొత్త స్కూలు. ఊరిపెద్ద దానం చేసిన గొడ్లపాకలో పెట్టారు. పిల్లలు కూర్చోడానికి నాలుగు నాపరాయి పలకలు నల్లరాయి బండలమీద అమర్చేరు. పరిమళకి అలాటి స్కూలు చూడడం అదే మొదలు. కొత్తమొహాలూ, కొత్త క్లాసు, కొత్త మేష్టరు, కొత్తపుస్తకాలు, కొత్త పరికిణీ, కొత్త జాకట్టు .. . అమ్మ వారంరోజులకిందట తనని బజారుకి తీసికెళ్లి, తనే ఎంచుకున్న పువ్వుల పరికిణీగుడ్డా, మామిడిచిగురు జాకట్టు గుడ్డా కొని, అక్కడే అరుగుమీద కుట్టుమిషను పెట్టుకుని కూర్చున్న అమీరుసాయబుచేత కుట్టించిన కొత్త పరికిణీ, జాకట్టూ - సమస్తం చక్కగా అమిరేయి.

అయినా కొత్త క్లాసు కొత్త క్లాసే.

అడుగులో అడుగేసుకుంటూ, తల ఓరగా వంచుకుని దొంగతనం చేయబోతున్నట్టు చుట్టూ చూస్తూ క్లాసులో అడుగు పెట్టింది. మేష్టారు ఇంకా రాలేదు. ఏడుగురు మగ పిల్లలు కుడిపక్క వరసల్లోనూ, ఐదుగురు ఆడపిల్లలు ఎడమపక్క రాతిపలకలమీదా సర్దుకుని కబుర్లు చెప్పుకుంటున్నారు.

పరిమళ కళ్లు నెమ్మదిగా పాక నలుమూలలా ఓ చుట్టు చుట్టి, ఎడమవేపు రెండోవరసలో కూర్చున్న ఇద్దరు అమ్మాయిలమీద వాలేయి. ఎందుకో వారిద్దరూ ప్రత్యేకంగా కనిపించారు. వాళ్లమీద ఆపిల్లకళ్లు అట్టే నిలిచిపోయేయి. అందులో అటువేపు వున్న అమ్మాయి తనని గమనించి మెల్లిగా నవ్వి, పక్కనున్న అమ్మాయికి చెప్పినట్టుంది. రెండో అమ్మాయి వెనుదిరిగి తనవేపు చూసింది. “యుగాలసేపు” అనిపించినతరవాత, మెల్లిగా వాళ్లవేపు నడిచింది. వాళ్లు కూడా రమ్మన్నట్టు జరిగి చోటిచ్చారు తనకి.

“నీపేరేమిటి” అని అడిగింది జరిగి చోటిచ్చిన అమ్మాయి. తెల్లగా, పల్చగా వుంది, కోలమొహం, గట్టిగా పట్టుకుంటే కందిపోతుందేమో అనిపించేంత సుకుమారం. ఆఅమ్మాయిపేరు రమణిట. రెండో అమ్మాయి చామనచాయ, నిన్నెక్కడో చూసేనంటూ పలకరించే కళ్లూ, పెదవులమీద చిరునవ్వు అక్కడే పుట్టిందేమో అనిపిస్తూంది. విశాలట ఆపిల్ల పేరు.

“పరిమళ” అంది మందరస్థాయిలో, రహస్యం చెబుతున్నట్టు.

అటువేపు కూచున్న అబ్బాయిల్లో ఒకడు “మాష్టారు” అన్నాడు తనపక్కవాడితో.

రమణితో మాటాడుతున్న పరిమళ ఇటు తిరిగి, ప్రవేశిస్తున్న మాష్టారిని చూసి, నోరు తెరుచుకు వుండిపోయింది.  గుండె ధన్ ధన్ మని రెట్టింపు వేగంతో కొట్టుకుంటోంది. ఆయన వాళ్ల ఇంటాయన! నెలరోజులవుతోంది పరిమళా వాళ్లూ ఆయింట్లో అద్దెకి దిగి. వచ్చిందగ్గరునుంచీ ఆయన అమ్మతో ఒకటే గొడవ, గుమ్మంముందు ముగ్గు వెయ్యడానికి వీల్లేదూ, రాత్రి ఎనిమిది తరవాత రేడియో పెట్టడానికి వీల్లేదూ, శాస్త్రీయసంగీతమే పెట్టాలీ, కొళాయినీళ్లు తమనే ముందు పట్టుకోనివ్వాలీ .. అంటూ.  అందులో రేడియో పెట్టడంలాటివి తనకి పరోక్షంగా తగులుతున్నాయి.

ఆయన కుర్చీ దగ్గరికి వెళ్లి, చుట్టూ ఓమారు చూసి, “హు ఓ కొత్తమ్మాయి వచ్చిందన్నమాట” అన్నారు తనవేపు చూస్తూ. తరవాత ఎటెండెన్స్ తీసుకుంటూ తనపేరు వచ్చేసరికి తలెత్తి తనవేపే చూస్తూ “ప్రమీల” అన్నారు.

“ప్రమీల కాదండీ, పరిమళ” అంది కాస్త బెదురుగా. 

“పరిమళ” అన్నారు మేష్టారు తినేస్తున్నట్టు చూస్తూ.

క్లాసులో చిన్న నవ్వులు వినిపించేయి. సైలెన్స్ అంటూ అరిచేరు మేష్టారు.

ఇంగ్లీషు క్లాసు.

నాన్‌డిటైల్డ్ టెక్స్ట్‌బుక్కు - పంచపాండవులూ ద్రోణాచార్యుడిదగ్గర విలువిద్య నేర్చుకోడం, అర్జనుడు చెట్టుమీద పిట్టకన్ను తప్ప మరేమీ కనిపించడం లేదనడం, ఆచార్యులవారు concentration అంటే అదీ అని వివరించడం …

పుస్తకంలోకి తలదూర్చేసిన పరిమళకి కుడిబుజం వెనకవేపుకి ఓచిన్నకాగితం బాణం వచ్చి తగిలింది.

పరిమళ వులిక్కిపడింది. ఒళ్లో వున్న జామెట్రిబాక్స్ డబ్ మంటూ కింద పడింది. ఇంగ్లీషు మేష్టారికి తెగ కోపం వచ్చేసింది.

ఎవరది అని ఆయన అడక్కండానే తెలుస్తోంది. పరిమళ వంగి చెల్లాచెదరయిపోయిన స్కేలూ, కాంపసూ, పెన్సిలూ, రబ్బరూ, .. ఒక్కటొక్కటే ఏరుకుంటోంది ఆయనవేపు బెదురుగా చూస్తూ.

క్లాసులో అబ్బాయిలు కిస్‌కిస్‌మంటూ నవ్వేరు.

సైలెన్స్ అంటూ మేష్టారు అరిచి, పరిమళని ఇలా రా అని తన కుర్చీదగ్గరికి పిలిచారు.

పరిమళ జామెట్రీ బాక్సూ, అందులో వుండవలసిన సామానూ అంతా బల్లమీద పెట్టి ఆయనదగ్గరికి వెళ్లింది.

“ఆ పోపులడబ్బా నాక్లాసుకి ఎందుకు తెచ్చేవు?” అని అరిచేరాయన, కొట్టడమే తరువాయిగా.

పరిమళ జవాబు చెప్పలేదు.

“ఆచెత్తడబ్బా ఇంగ్లీషుక్లాసులో కావాలా?” అని మళ్లీ రొకాయించేరు.

“అక్కరలేదు సార్” అంది పరిమళ బెదురుగా.

“రేపటినించీ నాక్లాసుకి జామెట్రీబాక్స్ తీసుకురాకు, అందరికీ చెప్తున్నా, నాక్లాసుకి ఎవరూ జామెట్రీబాక్సు తీసుకు రావడానికి వీల్లేదు” అంటూ క్లాసు మొత్తానికి తాఖీదిచ్చేరు ఆయన.

క్లాసులో పన్నెండు జతల కళ్లు తనవేపు తిరిగేయి “నీనించే” అంటూ.

ఆరోజుకి క్లాసు అయిపోయింది. తనకి జాగా ఇచ్చిన స్నేహితురాళ్లిద్దరూ, రమణీ, విశాలా మాటాడుకుంటూ బయటికి వచ్చేరు. వాళ్ల ఇళ్లు ఇరుగూ పొరుగూన్ట. తనఇంటికి దారి అటువేపే. అంచేత వాళ్లతో నడుస్తూ, వచ్చి, వాళ్ల ఇళ్లు దాటింతరవాత తన ఇంటివేపు దారి తీసింది.

ఇహమీదట ఇంగ్లీషుక్లాసుకి జామెట్రీబాక్స్ తీసుకెళ్లరాదు. మరి పెన్సిలూ, రబ్బరూ, పెన్సిలు చెక్కుకునే మరా ఇవన్నీ ఎలా … చేత్తో పట్టుక్కూచోలేదు కదా. మధ్యాన్నం చూసింది అటుపక్క కూచున్న బక్కరాజు మహ షోగ్గా జేబులోంచి పచ్చమర తీసి పెన్సిలు చెక్కుకోడం. వాడికేం, ఒకటి కాదు మూడు జేబులున్నాయి నిక్కరుకి రెండూ, చొక్కాకి ఎడంవేపు గుండెకానుకుని ఓజేబు. ఆజేబుమీద సిరామరక. హీహీహీ …

“ఎందుకే నవ్వుతున్నావూ?” అంది రమణి.

“ఇందాకా తెల్లచొక్కా రాజుగాడి జేబు … హీహీ .. నువ్వు చూసేవా … మల్లెపూవుమీద పురుగులా… ” అంది నవ్వుతూ.

“ఏమో నేను చూడలేదు. నువ్వు చూసేవుటే” అని అడిగింది విశాలని. విశాల కూడా చూడలేదు. వాళ్లకి నవ్వు కూడా రాలేదు. ఏంవుంది అందులో నవ్వడానికి?

అంత స్పష్టంగా కొట్టొచ్చినట్టు కనిపిస్తున్న తెల్లచొక్కా, చొక్కాకున్న జేబూ, జేబుమీద మరకా వీళ్లెలా చూడలేదో పరిమళకి అర్థం కాలేదు. వాళ్లు చూసి వుంటే మరి వాళ్లకి నవ్వొచ్చేదా అన్నది కూడా తెలీలేదు. ప్చ్ కొందరింతే…

చంద్రుడిమీద కుందేలుపిల్లలాటి సిరామరక తలుచుకుంటే తనకి నవ్వొచ్చింది. మంచిపని అయింది అబ్బాయిగారికి అని కూడా అనిపించింది. కానీ … బాగా ఆలోచించినతరవాత చొక్కాకి జేబు వున్నందున గల లాభాలే ఎక్కువ కనిపించేయి. నవ్వు పోయి మొహం సీరియస్సయిపోయింది

“మేష్టారికి నువ్వంటే కోపం. అనవసరంగా నీమీద కేకలేసేరు” అంది రమణి.

“నేనంటే ఆయనకెందుకూ కోపం” అంది పరిమళ. 

“ఏమో మరి. వాళ్లింట్లో అద్దెకి వున్నారు కదా. మరేదో అయివుంటుంది.”

పరిమళ అప్పుడే ఓనిర్ణయానికి వచ్చేసింది. తను మాట పడదు. మళ్లీ ఇంగ్లీషు క్లాసుకి తను జామెట్రీ బాక్స్ పట్టుకురాదు. మరి పెన్సిలూ, అది చెక్కుకోడానికి మరా, రబ్బరూ, ఎలా?   

                                                            000

“లేడికి లేచిందే ప్రయాణమా” అంటూ కసిరిన అమ్మ “పోన్లెద్దూ ఓపని అయిపోయినా అయిపోయినట్టే” అనుకుంది తెల్లారి లేచేక. ఎలాగా బాబీకి కొనాలి కదా. పైగా ఆకుట్టుపనివాడు అన్నరోజుకి ఇస్తాడో ఇవ్వడో. ఇప్పుడే మొదలెడితే నయం అని ఆ సాయంత్రమే తమ్ముడితోపాటు రామయ్యసెట్టి కొట్టుకి తీసికెళ్లింది బట్టలు కొనడానికి. బాబిగాడికి చొక్కా గుడ్డ ఎంపిక ఇట్టే అయిపోయింది కానీ పరిమళకి నచ్చిన రంగూ, పువ్వులూ, అంచూ కూడేసరికి పొద్దు వాలింది.

అమ్మ వాటికి ధర చెల్లించి, అరుగుమీదున్న అమీరుసాయిబుకిచ్చింది కుట్టడానకి.

సాయిబు కొలతలు తీసుకున్నాడు.

“నాజాకట్టుకి జేబు పెట్టు” అంది పరిమళ.

సాయిబు అమ్మవేపు చూశాడు.

“జాకట్టుకి జేబూ ఏమిటే?” అంది అమ్మ.

“బాబీ చొక్కాకి పెట్టేడు కదా. నాకూ అలాగే పెట్టమను” అంది పరిమళ అదేమీ వింత కానట్టు.

“వాడంటే మగవాడు” అంది అమ్మ.

“వాడు మగవాడయితే, నేను ఆడవాడు. నాజాకట్టుకి జేబు వుండాలి. లేకపోతే నాకు జాకట్టే అక్కర్లేదు.”

“ఆడవాడు ఏమిటే?” అంది అమ్మ నవ్వుతూ.

.“జాకట్టుకి జేబు బాగుండదు అమ్మాయిగారూ” అన్నాడు సాయిబు.

“నాకు బాగుంటుంది” అంది పరిమళ ఒత్తి పలుకుతూ.

“పోనిద్దూ. సరదా పడుతోంది. ఓచిన్న గుడ్డముక్క అతికిద్దూ” అంది అమ్మ. ఇదేదో తెమిల్తే కానీ ఇంటికెళ్లి వంట మొదలెట్టడం జరగదు. ఏడు కొట్టేసరికి కంచంముందు కూచోపోతే సోష వచ్చేస్తుంది ఆయనగారికి..

జేబు పెట్టడానికి ఒప్పందం అయింపోయింతరవాత ఎక్కడ అన్న ప్రశ్న వచ్చింది. అబ్బాయిలచొక్కాల్లా ఎడంవేపు గుండెదగ్గరా, నాన్నగారి కమీజుకి లాగ పక్కజేబా …

“పక్కకి పెడతానులెండి, కనపడకుండా” అన్నాడు సాయిబు.

పరిమళ, “పక్కకి కాదు. ఎడంవేపు కిందంచు దగ్గర పెట్టు. కుడిచేత్తో రాసుకుంటున్నప్పుడు రబ్బరు అందుకోడానికి అనువుగా” అంది పరిమళ. ఆపిల్ల ఎప్పుడూ ఏవిషయంలోనూ ఏదో ఒకటిలెద్దూ అంటూ సర్దుకుపోడానికి ఒప్పకోదు. ఏం చేసినా, అవసరం అయితేనే, ఆతరవాత ఆ అవుసరానికి అనువుగానూ.

మొత్తమ్మీద పరిమళ జాకట్టుకి చిన్నజేబు జాకట్టు చిగుళ్ల ఎడంవేపు పెట్టడానికి నిశ్చయం అయేసరికి ఆరుంబావు అయింది. అమ్మ తొందరపడుతూ పిల్లలిద్దరినీ రిక్షా ఎక్కించి ఇల్లు చేరింది ఆరాటపడిపోతూ.

మర్నాడు తెలుగు గ్రామరుక్లాసు. పరిమళకి ఇంగ్లీషు మేష్టరంటే ఎంత భయమో తెలుగుమాష్టారంటే అంత ఇష్టం. ఆయన చెప్పే పద్యాలూ, గ్రామరూ, అన్నీ ఎంతో చక్కగా అర్థం అవుతాయి తనకి.

పాణిని కథ చెప్తున్నారు.

            పరిపూర్ణ చంద్రబింబమువోలె శాంతమై కళకళలాడు మొగంబు వాడు

            వున్నతోరస్కుండయి చూడంగ తగు మేని సొబగువాడు

            ఆసాయమాయాసమనక గురవర పదాబ్జ శుశ్రూష నెరపువాడుఁ

            గాని అది ఏమి పాపమో గడగి యొక్క పాఠమయిన అప్పగించిన పాపమున బోఁడు.

పరిమళకి ఈపద్యం చాలా ఇష్టం. చివరిపాదంలో చమత్కారం ఆపిల్ల మనసునాకట్టుకుంది. పద్యంలో పదే పదే “వాడు” అని రావడంతో నిన్నట్నుంచీ తనని వేధిస్తున్న ప్రశ్నకి సమాధానం కనుక్కోవాలి అనిపించింది. క్లాసు అయిపోయిన తరవాత మేష్టారిదగ్గరికి వచ్చింది “నాకో సందేహం మాష్టారూ” అంటూ.

“ఏమిటమ్మా?” అన్నారాయన చిరునవ్వుతో. ఆయనకి కూడా పరిమళ అంటే ప్రత్యేకాభిమానం చాలా తెలివైనదని.

“అదేనండీ. వాడు ఏకవచనం, వారు బహువచనం కదండీ.”

“అవునమ్మా”
“మగవాడు ఏకవచనం, మగవారు బహువచనం. మరి ఆడవారు బహువచనం కదా, ఆడవాడు ఏకవచనం ఎందుకు కాదూ?”

 మాష్టారు నవ్వేరు,

పరిమళ మాత్రమే నవ్వలేదు. ఆపిల్లకి నిజంగానే ఆసందేహం వచ్చింది. తనకి సమాధానం కావాలి, అంతే.

“వ్యాకరణం ఏది ఎందుకు ఎలా లేదో చెప్పదమ్మా. వున్న మాటలు కాలగతిలో ఎలా రూపాంతరం పొందేయో చెప్పుతుంది అంతే. నువ్వు ఆడవాడు అంటే, మరో పదిమంది అలాగే అంటే అదే కరెక్టయిపోతుంది కొంతకాలానికి. నువ్వు గొప్ప రచయిత్రివి అయింతరవాత చెయ్యి ఆపని.” అన్నారాయన సగం హాస్యంగానూ, సగం నిజంగానూ.

“నేనిప్పుడే అంటానండీ,” అంది పరిమళ. ఆపిల్లకి ఆయనదగ్గర అంత చనువుంది మరి.

“లేదులే. నువ్వు పెద్ద రచయిత్రివి అయేవరకూ ఆగాలి. అప్పుడయితే నీమాట చెల్లుతుంది. ఆర్షప్రయోగం అని అందరూ మెచ్చుకుంటారు. ఇప్పుడంటే, నీకు భాష రాదంటారు. ఇంతకీ ఈవాదన ఎందుకు వచ్చిందసలు?” అన్నారు మేష్టారు.

పక్కనే వున్న రమణి “ఇదుగో, ఈ జాకట్టుజేబుతో వచ్చిందండీ”, అంది నవ్వుతూ, ఆజేబు ఆయనకి కనిపించేలా రవంత లాగి.

“ఏమిటీ ..  నేనెప్పుడూ జాకట్టుకి జేబు చూడలేదులే .. అందుకన్నాను,” ఆయన పరిమళ మొహంలోకి చూస్తూ.

“అదేనండీ మన పరిమళ అంటే.” అంది వెనకునున్న విశాల.

రాత్రంతా ఆలోచిస్తూనే వుంది పరిమళ. జేబుకి ఆడా మగా ఏమిటి అని. చాలా చాలా ఏళ్లకి ముందు, అమ్మా, అమ్మమ్మా బయటికి వెళ్లని రోజుల్లో వాళ్లకి, ఇలా పెన్సిళ్లూ, రబ్బరు ముక్కలూ పట్టుకుతిరగాల్సిన అవుసరం లేని రోజుల్లో జేబులు అక్కర్లేకపోయి వుండొచ్చు. ఇప్పుడు తను అవన్నీ పట్టుకు తిరగాలంటే, రోజూ మహ చిరాగ్గా వుంటోంది పొద్దస్తమానం, ఏదో ఒకటి చేతిలోంచి జారి పడిపోవడం, మళ్లీ కొత్తది కావాలని ఇంట్లో గొడవాను.

“పోనీ చిన్నసంచీ కుట్టిస్తా, అందులో పెట్టుకో” అంది అక్కయ్య. కానీ ఆసంచీ కూడా పారేసుకోకుండా చూసుకోవాలి కదా అస్తమానం. అదీ ఓ పనే … జేబులో అయితే అవన్నీ ఓచోట పడుంటాయి.  తాను అనుక్షణం చూసుకోనక్కర్లేదు పెన్సిలుందా, రబ్బరుందా … అనుకుంటూ. అప్పుడు తన తలకాయని వేరే విషయాలకి వినియోగించుకోవచ్చు కదా అనుకుంటూ నిద్ర పోయింది.

                                                000

పదిహేనేళ్లయింది. అమెరికాలో స్థిరపడిన పరిమళ, ఇండియా వచ్చి, రమణిని చూడ్డానికి వాళ్లింటికొచ్చింది.

రమణి ఉప్పొంగిపోతూ, “అబ్భ, ఎన్నాళ్లకెన్నాళ్లకి కనిపించేవే. నిన్ను మళ్లీ చూస్తాననుకోలేదు. ఎప్పుడో ఏడాదికో రెండేళ్లకో నీకథలు పత్రికలలో కనిపించినప్పుడల్లా నేనూ విశాలా నీగురించే అనుకుంటాం.”

పరిమళ కూడా సంతోషంగా వుంది తనకథ చదివి, తనని తలుచుకునేవారు వున్నారని తెలిసి.

రమణి, “పద, పద, విశాల హైదరాబాదులో వుంటుంది కానీ వాళ్లక్కయ్యని చూడ్డానికొచ్చిందిట నిన్ననే. పద, వాళ్లింటికెళ్దాం” అంటూ హడావుడి చేసి లాక్కుపోయింది వాళ్లింటికి.

విశాల ఇంట్లో ముగ్గురూ కూచుని పొట్టాచారిగారి గురించీ, లెక్కల మాష్టారు గురించీ, ఇంకా ఎన్నో విషయాలు గలగల మాటాడేసుకున్నారు. “ఆరోజుల్లో నువ్వొక్కదానివే పరికిణీ, జేబు జాకట్టుతో క్లాసు కొచ్చేదానివి. మేం ఇద్దరం నవ్వుకునేవాళ్లం నీ వుపాయాలకి” అంది రమణి.

పరిమళ కూడా నవ్వేసి, “మీరెందుకు పెట్టించుకోలేదూ మీజాకట్లకి పోకెట్లు?” అంది.

“ఎక్కడ … మాఅక్కయ్యకి చిన్నవి అయిపోయినబట్టలన్నీ సద్వినియోగం చెయ్యడంతోనే సరిపోయింది నాకు” అంది విశాల.

“నాకు ఆ అదృష్టం కూడా లేదు. నాకు వున్నవాడొక్కడూ అన్నయ్య అయిపోయేడు. వాడి చొక్కాలు నన్ను తొడుక్కోనిచ్చినా బాగుండేది. జేబులు అవే వచ్చేసి వుండేవి, ప్చ్, తోచలేదు కానీ” అంది రమణి.

“మన తెలుగు మేష్టారు ఎక్కడున్నారు?” అనడిగింది పరిమళ.

“రిటైరయిపోయారు. ఆ ఇంట్లోనే వున్నారు.”

“వెళ్లి చూద్దామా” అంది పరిమళ చిన్నప్పటి ప్రసంగాలు లీలగా మనసులో మెదిలి.

“పదండయితే తొరగా. ఇప్పుడయితే ఆయన ఇంట్లోనే వుంటారు. మరో గంట పోతే దొరకరు. వాకింగుకి వెళ్లిపోతారు.” అంది విశాల.

ముగ్గురూ కలిసి మేష్టారింటికి వచ్చేరు. ఆయన వరండాలో కూర్చున్నారు భాగవతం చదువుకుంటూ. పక్కనే స్థంభాన్నానుకుని కూర్చుని, రాత్రికూరకి చిక్కుడుకాయలు ఈనెలు తీస్తున్నారు ఆయన భార్య కామమ్మగారు.

గేటు తోసుకుని వస్తున్న ముగ్గురు ఆడవాళ్లని చూసి, మేష్టారు చత్వారం కళ్లద్దాలు సవరించుకుంటూ ఎవరూ అన్నారు.

కామమ్మగారు గుర్తు పట్టి, “అదేనండీ, మన రమణీ, విశాలా, పరిమళాను” అని, రండమ్మా అంటూ వాళ్లని ఆహ్వానించింది ఆప్యాయంగా.

వాళ్లు మేష్టారికి నమస్కారాలు చేసి, ఆపక్కనే చాపమీద కూర్చున్నారు.

“జేబుజాకట్టు పరిమళేనా” అన్నారు మేష్టారు నవ్వుతూ ,

రమణి కూడా నవ్వింది, “అవునండీ అదే” అంటూ.

పరిమళ సిగ్గు పడిపోయింది. ఏమిటో అప్పట్లో అలా బుద్ధి పుట్టింది అనుకుంటూ. 

కామమ్మగారు ఇంట్లోకి వెళ్లి, మూడు గ్లాసుల్లో మజ్జిగ తీసుకొచ్చారు. “ఇప్పుడెందుకండీ” అంటూనే పుచ్చుకున్నారు అమ్మాయిలు.

“అమెరికాలో వున్నావన్నమాట అయితే.  కిందటినెల మామనవరాలొచ్చి వెళ్లిందిలే, పాంట్లూ, టీషర్టులూను. నువ్వూ అంతేనేమో. … నిలువునా జేబులే… ” అన్నారాయన మాటలసందర్భంలో నవ్వుతూ.

“జేబూలూ, ఆ జేబులనిండా నోట్లూ… అంతేనా …” అన్నారు కామమ్మగారు కూడా నవ్వుతూ. ఆవిడ హాస్యానికే అన్నారు.

పరిమళ చప్పున మొహం పక్కకి తిప్పుకుని, “అదేం లేదండీ” అంది.

అయ్యో అలా అనకుండా వుండవలసింది అనిపించింది కామమ్మగారికి మనసులోనే.

పరిమళ మాత్రం మరుక్షణంలో తేరుకుని, తేలిగ్గా నవ్వేస్తూ, “జేబులూ, ఈ జోలె కూడానండీ ఇప్పుడు” అంది చేతిసంచీ చూపిస్తూ. తరవాత సంచీలోంచి “ఇది మీకోసం” అంటూ ఓ బాల్ పాయింటు పెన్ను తీసి మేష్టారికిచ్చింది. ఆయన అందుకున్నారు కృష్ణార్పణం అంటూ.

రమణి “ఎన్ని జేబులున్నా, ఎక్కడున్నా మన పరిమళ మన పరిమళేనండీ మాష్టారూ. జేబులనిండా ఇప్పటికీ కాగితాలూ, పెన్సిళ్లే” అంది.

“కథలు రాస్తున్నావని విన్నాను. చదువులతల్లి కటాక్షం వుంది నీకు. నేను అప్పుడే అనుకున్నాను నువ్వు మంచి రచయిత్రివి అవుతావనీ. అదే సంతోషం నాకు” అన్నారాయన.

“మంచి రచయిత్రి అనేం లేదండీ. ఏదో గిలుకుతూంటాను తోచినప్పుడు” అంది పరిమళ వినయంగా..

“అదేనమ్మా. పెన్సిలు దాచుకోడానికి జేబూ, మనసు దాచుకోడానికి పెన్సిలూను” అన్నారు గుంభనగా.

పరిమళ తెల్లబోయి ఆయనమొహంలోకి చూసింది. ఆయన వదనం గంభీరంగా వుంది. అక్కడేవో అర్థాలు స్ఫురించేయి తనకి. మిగతా ముగ్గురూ అయోమయంగా చూశారు.  

ఆపైన ఎవరికీ మాటలు తోచలేదు. నిశ్శబ్దం బరువుగా తెర దించింది వారిమధ్య.

“చీకటి పడుతోంది, వెళ్లొస్తాం మేష్టారూ” అంటూ లేచేరు ముగ్గురూను.

“ఉండండమ్మా, ఒక్కక్షణం” అంటూ కామమ్మగారు లోపలికి వెళ్లి, ఓపళ్లెంలో పళ్లూ తాంబూలంతోనూ తిరిగొచ్చారు. వాళ్లకి బొట్లు పెట్టి, తాంబూలాలు చేతిలో పెట్టారు. పరిమళ వంగి వారిద్దరి పాదాలకి దణ్ణం పెడుతుంటే కనులు చెమ్మగిలేయి. ఈ సాంప్రదాయాలు తను మరిచిపోయి ఎంతకాలం అయిందో …. కానీ ఈరోజు అప్రయత్నంగానే ఆదంపతులకి నమస్కరించాలనిపించింది.  

మరోసారి “వెళ్లొస్తాం మాష్టారూ, వెళ్లొస్తాం అమ్మా,” అని ఇద్దరికీ చెప్పి గేటువేపు నడిచారు ముగ్గురూ..

పరిమళ గేటుదగ్గర ఒక్కక్షణం ఆగింది. ఓరవొంపుగా తలొంచి, కొనకళ్ల చూస్తే ఆయన కళ్లొత్తుకోడం కనిపించింది.

చిన్నగా నిట్టూర్చి, రమణిభుజమ్మీద చెయ్యేసి ముందుకి నడిచింది ….

                                                000

(పైన ఉదహరించిన పాణిని పద్యం నాకు గుర్తున్నట్టుగా రాసేను. పొరపాటులుండొచ్చు.

రూపసీ, సద్వర్తనుడూ అయిన పాణిని చిన్నతనంలో విద్యాభ్యాసంలో మాత్రం అట్టే ప్రకాశించలేదట.. కొంతకాలం గురుకులవాసం చేసి, తరవాత, ఏదో కారణంచేత - సహవాసి హేళన చేయడంచేతో, గురువుగారి ప్రోద్బలంతోనో - హిమాలయాలకు వెళ్లి, తపస్సు చేసి ఆతరవాత అఘటిత ప్రజ్ఞాధురీణుడు అయినాడనీ, అష్టాధ్యాయి అన్న వ్యాకరణగ్రంథం రాసి, మొత్తం ప్రపంచంలోనే వైయాకరణులందరికీ మార్గదర్శకుడు అయినాడనీ ప్రతీతి.)

                                                000

(కథ కొత్తగా ఇప్పుడే రాసాను కానీ ఈ జేబు వుదంతం 1950లో జరిగిందని ఆనాటి స్నేహితురాలు గుర్తు చేసింది నెలరోజులక్రితం. ఆగస్టు 2008. )

(8-22-2008. తప్పులు దిద్దబడినవి. :) వీవెన్ గారు మర్చిపోయినవి చేర్చవచ్చు అని రాశాక గుర్తు వచ్చినవి చేరుస్తున్నాను చివర, క్షమాపణలతో. తే. 23 ఆగస్ట్.) 

వీవెన్ గారు కూడలిద్వారా మనకి చేస్తున్న సాయం అమోఘం. మీకు ఏవి నచ్చేయో ఎందుకు నచ్చేయో .చెప్పండి అని ఆయన ఆడిగారు కనక రాస్తున్నాను ఇది. 

నిజం చెప్పాలంటే ఇది చాలా కష్టం నాకు. ఎందుకంటే నా పరిధి చాలా చాలా చిన్నది.

ప్రపంచసాహిత్యం> తెలుగు సాహిత్యం> కథలు> ఆధునిక కథలు> నేను పుట్టినతరవాత వచ్చిన కథలు. కొండొకచో నేను రాసిన కథలు మాత్రమే. ఇక బ్లాగులు చూస్తే, వీవెన్ వంద మంచి బ్లాగులు అన్నారు కనక రెండో మూడో వందల తెలుగు బ్లాగులు వున్నాయనుకుంటున్నాను. అందులో బాగా రెగ్యులర్‌గా అప్‌డేట్ చేస్తున్నవారు వందమందే అని నా అనుమానం.

ఇందులో 90 శాతం నాపరిధికి మించినవే. తలుచుకుంటే నాచిన్నప్పుడు చదివిన పడవవాడు-వేదపండితుడు కథ జ్ఞాపకం వస్తోంది. నాచదువు నిరర్థకం.

నాకు తెలీనివీ, అర్థం కానివీ - , ప్రపంచ సాహిత్యం, కవిత్వం, ఛందస్సూ, సంస్కృతం, రాజకీయాలూ హైదరాబాదులో స్థానిక రాజకీయాలూ, ఆఫీసులూ, కాలేజీ హాస్యాలూ, క్రికెట్టూ, యువ స్పిరిటు, సైన్సు ఫిక్షను, సాంకేతికం, హైందవమూ తదితర నమ్మకాలూ, సినిమాలూ, నటనటీవర్గం, సంగీతం, చిత్రకళ, ఛందస్సు, పిండివంటలూ, సాధారణ వంటలూ, నగలూ, చీరెలూ.. .

ఈ వడబోత అయింతరవాత, మిగిలినివి ఏమిటి? అందులో నేను చూసేవి ఎన్ని? ప్చ్. అయినా వీవెన్‌గారి కూడలిద్వారా నేను పొం